Mục lục
- 1. Cúm A ở trẻ em đang gia tăng ra sao trong mùa này?
- 2. Triệu chứng cúm A ở trẻ em khác người lớn thế nào?
- 3. Trẻ nào dễ bị cúm A nặng?
- 4. Dấu hiệu nặng nào cần đưa trẻ đi viện ngay?
- 5. Trẻ bị cúm A có cần thuốc kháng virus, kháng sinh không?
- 6. Vaccine cúm cho trẻ tiêm từ mấy tháng tuổi?
- 7. Chăm sóc trẻ bị cúm A tại nhà thế nào?
- 8. Vệ sinh mũi họng có giúp trẻ bị cúm dễ chịu hơn không?
- 9. Câu hỏi thường gặp
- 10. Tài liệu tham khảo
- 11. Đọc tiếp
Cúm A ở trẻ em cần đưa đi viện ngay khi trẻ thở nhanh hoặc khó thở, tím môi, li bì, co giật, không uống được, sốt cao không hạ, hoặc đã đỡ rồi lại nặng lên. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh nền dễ có biến chứng hơn; 7,6% trẻ nhập viện vì cúm trong một nghiên cứu ở Mỹ có biến chứng thần kinh (Antoon và cộng sự, 2021). Thuốc kháng virus chỉ dùng theo chỉ định bác sĩ; kháng sinh không có tác dụng với virus cúm. Vaccine cúm tiêm được cho trẻ từ 6 tháng tuổi.
Tóm tắt nhanh
| Câu hỏi | Trả lời ngắn |
|---|---|
| Trẻ nào dễ bị nặng? | Dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi; trẻ có bệnh nền |
| Dấu hiệu phải đi viện ngay? | Khó thở, tím, li bì, co giật, không uống được |
| Có cần thuốc kháng virus? | Do bác sĩ quyết định, càng sớm càng tốt nếu có chỉ định |
| Có cần kháng sinh? | Không, trừ khi bác sĩ chẩn đoán bội nhiễm vi khuẩn |
| Phòng bệnh chủ động? | Vaccine cúm hằng năm từ 6 tháng tuổi |
Cúm A ở trẻ em đang gia tăng ra sao trong mùa này?
Theo báo Sức khỏe & Đời sống (07/10/2026), dẫn số liệu của Khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương: tại bệnh viện này, số ca cúm A dương tính ở trẻ tăng từ 106 ca ở tuần 35 lên 779 ca ở tuần 40; số trẻ phải nhập viện tăng từ 18 lên 124 ca trong cùng khoảng thời gian. Đây là số liệu của một bệnh viện, không phải số mắc của cả cộng đồng.
Báo Tiền Phong (01/10/2026) dẫn Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết số ca mắc có xu hướng tăng trong vài tuần gần đây, nhưng “hiện chưa ghi nhận sự gia tăng bất thường về số ca cúm nặng hoặc tử vong do bệnh cúm”. Trẻ em dưới 5 tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao. Cha mẹ không chủ quan nhưng không hoang mang.
Triệu chứng cúm A ở trẻ em khác người lớn thế nào?
Trẻ cũng sốt, ho, đau họng, sổ mũi như người lớn, nhưng có vài điểm riêng:
- Sốt cao, có thể co giật: trong 29.676 trẻ nhập viện vì cúm tại 49 bệnh viện nhi ở Mỹ (2015–2020), 5,0% có co giật do sốt và 1,7% có bệnh não (Antoon và cộng sự, 2021).
- Trẻ nhỏ không tự kể được đau đầu, đau cơ; cha mẹ thường chỉ thấy trẻ quấy khóc, bỏ bú, ngủ nhiều.
- Triệu chứng tiêu hóa như nôn, tiêu chảy, đau bụng gặp ở trẻ nhiều hơn người lớn.
Hai ý cuối là kiến thức lâm sàng chung, không rút từ nguồn PubMed trong bài. Đọc thêm bài Bệnh cúm A: triệu chứng và cách phòng ngừa và bài cúm mùa: nguyên nhân, triệu chứng.
Trẻ nào dễ bị cúm A nặng?
Cần theo dõi sát trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh nền như hen, bệnh phổi mạn, tim bẩm sinh, bệnh thần kinh, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch. Trẻ có bệnh thần kinh mạn tính có tỷ số chênh bị biến chứng thần kinh khi nhập viện vì cúm là 3,7 so với trẻ không có bệnh này (Antoon và cộng sự, 2021).
Trẻ khỏe mạnh vẫn có thể nặng. Trong 830 ca tử vong liên quan cúm ở trẻ tại Mỹ (2004–2012), 43% trẻ không có bệnh nền nguy cơ cao và 35% tử vong trước khi nhập viện. Trẻ không có bệnh nền dễ tử vong trước nhập viện và trong 3 ngày đầu hơn trẻ có bệnh nền (Wong và cộng sự, 2013). Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.
Dấu hiệu nặng nào cần đưa trẻ đi viện ngay?
| Dấu hiệu | Có thể là | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, khó thở | Viêm phổi, suy hô hấp | Đi cấp cứu ngay |
| Môi, đầu ngón tím tái | Thiếu oxy | Gọi cấp cứu 115 |
| Li bì, khó đánh thức, lơ mơ, kích thích bất thường | Biến chứng thần kinh | Đi cấp cứu ngay |
| Co giật | Co giật do sốt hoặc biến chứng não | Đặt trẻ nằm nghiêng, không nhét gì vào miệng, gọi cấp cứu |
| Không uống được, bỏ bú, nôn hết, rất ít tiểu | Mất nước | Đi viện ngay |
| Sốt cao không hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều | Bệnh đang tiến triển | Đi khám ngay |
| Đã đỡ rồi sốt lại, ho nhiều hơn, đau tai | Bội nhiễm như viêm phổi, viêm tai giữa | Đi khám ngay |
Bảng trên là gợi ý thực hành do ban biên soạn tổng hợp. Biến chứng não sau cúm hiếm nhưng diễn tiến nhanh: trong 16 trẻ bệnh não, viêm não sau cúm tại Bệnh viện Nhi Trung ương (2019–2021), triệu chứng thần kinh xuất hiện khoảng ngày thứ 3; 93,8% có thay đổi ý thức, 43,8% co giật; 18,8% tử vong và 56,3% để lại di chứng (Nguyen và cộng sự, 2024).
Trẻ bị cúm A có cần thuốc kháng virus, kháng sinh không?
Thuốc kháng virus như oseltamivir chỉ dùng khi bác sĩ kê. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo điều trị kháng virus cho trẻ nghi ngờ hoặc xác định mắc cúm phải nhập viện, bệnh nặng hoặc tiến triển, và trẻ điều trị ngoại trú có nguy cơ biến chứng cao; nên bắt đầu càng sớm càng tốt, kể cả khi đã tiêm vaccine (American Academy of Pediatrics, 2026).
Phân tích gộp dữ liệu từng bệnh nhân của 5 thử nghiệm ngẫu nhiên cho thấy oseltamivir rút ngắn thời gian bệnh khoảng 17,6 giờ ở trẻ nhiễm cúm và giảm 34% nguy cơ viêm tai giữa; nôn là tác dụng phụ duy nhất tăng rõ (Malosh và cộng sự, 2018). Liều do bác sĩ quyết định theo cân nặng.
Kháng sinh không có tác dụng với virus cúm. Cục Phòng bệnh khuyến cáo không tự ý dùng thuốc kháng virus hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế (Tiền Phong, 01/10/2026). Không tự cho trẻ dùng aspirin (gợi ý thận trọng).
Vaccine cúm cho trẻ tiêm từ mấy tháng tuổi?
AAP khuyến cáo tiêm vaccine cúm hằng năm cho mọi trẻ từ 6 tháng tuổi không có chống chỉ định, tiêm càng sớm càng tốt trong mùa (American Academy of Pediatrics, 2026). Tại Mỹ (2010–2014), chỉ 26% trẻ tử vong vì cúm (trong số đã rõ tình trạng tiêm) từng được tiêm; vaccine ước tính giảm 65% nguy cơ tử vong, ở trẻ có bệnh nền là 51% (Flannery và cộng sự, 2017).
Trẻ dưới 6 tháng chưa tiêm được; cách bảo vệ là người lớn trong nhà tiêm vaccine và giữ vệ sinh (gợi ý thực hành). Hỏi trạm y tế về lịch tiêm.
Chăm sóc trẻ bị cúm A tại nhà thế nào?
- Cho trẻ nghỉ ở nhà, không đưa trẻ đang mắc cúm đến trường.
- Hạ sốt bằng paracetamol theo cân nặng khi trẻ khó chịu, theo hướng dẫn của dược sĩ, bác sĩ.
- Cho uống đủ nước, trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều cữ hơn; chia nhỏ bữa ăn.
- Theo dõi nhịp thở, nhiệt độ, số lần đi tiểu vài giờ một lần.
- Hạn chế lây: đeo khẩu trang, rửa tay, mở thoáng phòng.
Các bước trên là gợi ý thực hành; bước 1 và 5 trùng với khuyến cáo được báo Sức khỏe & Đời sống (07/10/2026) nêu. Cách chăm sóc khi trẻ đau họng có ở bài rát họng, nghẹt mũi, sổ mũi.
Vệ sinh mũi họng có giúp trẻ bị cúm dễ chịu hơn không?
Có thể đỡ khó chịu, nhưng chưa có bằng chứng rút ngắn bệnh cúm. Tổng quan 4 thử nghiệm ngẫu nhiên (569 trẻ từ 3 tháng đến 12 tuổi bị viêm mũi họng cấp) cho thấy rửa mũi bằng nước muối sinh lý cải thiện một số triệu chứng ở mũi, không cải thiện triệu chứng hô hấp hay tình trạng chung; biện pháp này có vẻ an toàn (Cabaillot và cộng sự, 2020). Các thử nghiệm không riêng cho cúm.
Súc họng nước muối chỉ dành cho trẻ đã biết súc và nhổ; uống nước ấm giúp giữ ẩm họng; không cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong (gợi ý thực hành). Với trẻ lớn, xem bài trẻ em có nên súc miệng bằng nước muối.
Sản phẩm PlasmaKare liên quan
Dung dịch xịt họng Plasmakare H Spray (H-Spray) dạng xịt, theo hồ sơ công bố dùng được cho trẻ từ 6 tháng tuổi, phụ nữ có thai và cho con bú. Mục đích sử dụng theo hồ sơ: tạo lớp màng bảo vệ cơ học trên niêm mạc miệng; hỗ trợ giảm ho, đau, rát, khô, ngứa họng; hỗ trợ kháng khuẩn, kháng virus, kháng nấm tại chỗ. Với trẻ bị cúm, đây chỉ là biện pháp giúp họng dễ chịu hơn. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc, không thay thế vaccine, thuốc điều trị hay việc đi khám. Hỏi dược sĩ trước khi dùng cho trẻ nhỏ. Thông tin chi tiết: Dung dịch xịt họng Plasmakare H Spray.
Ghi chú chuyên môn
“Với trẻ bị cúm, điều cha mẹ cần nhất là biết lúc nào phải đi viện, chứ không phải thêm một loại thuốc. Hãy nhìn nhịp thở, màu môi, mức tỉnh táo và lượng nước trẻ uống được. Thuốc kháng virus hay kháng sinh nên để bác sĩ quyết định.”
— Ds Nguyễn Bá Nghĩa, Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare
Khi nào nên đi khám bác sĩ nhi?
- Trẻ dưới 2 tuổi hoặc có bệnh nền bị sốt, ho nghi cúm.
- Sốt quá 3 ngày, hoặc trẻ dưới 3 tháng có sốt.
- Đau tai, chảy mủ tai, ho tăng dần.
- Có bất kỳ dấu hiệu nặng trong bảng trên: đi cấp cứu ngay.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ đã tiêm vaccine cúm có thể vẫn mắc cúm không?
Có thể, nhưng vaccine giúp giảm nguy cơ bệnh nặng và tử vong (Flannery và cộng sự, 2017).
Có nên tự mua thuốc kháng virus cho trẻ không?
Không. Chỉ dùng theo chỉ định và liều của bác sĩ.
Đã đỡ sốt rồi sốt lại có đáng lo không?
Có. Đây có thể là bội nhiễm; nên đưa trẻ đi khám.
Trẻ bị cúm bao lâu thì đi học lại được?
Khi đã hết sốt và đủ khỏe; hỏi bác sĩ về thời điểm cụ thể (gợi ý thực hành).
Tài liệu tham khảo
Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.
- Antoon JW, Hall M, Herndon A, et al. Prevalence, Risk Factors, and Outcomes of Influenza-Associated Neurologic Complications in Children. J Pediatr. 2021;239:32-38.e5. doi:10.1016/j.jpeds.2021.06.075. PMID 34216629. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34216629/
- Wong KK, Jain S, Blanton L, et al. Influenza-associated pediatric deaths in the United States, 2004-2012. Pediatrics. 2013;132(5):796-804. doi:10.1542/peds.2013-1493. PMID 24167165. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24167165/
- Nguyen LV, Nguyen DS, Pham QT, et al. Clinical Features and Treatment Outcomes of Influenza-Associated Encephalitis and Encephalopathy: A Study on 16 Children in Vietnam. Glob Pediatr Health. 2024;11:2333794X241286549. doi:10.1177/2333794X241286549. PMID 39421389. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39421389/
- American Academy of Pediatrics. Recommendations for Prevention and Control of Influenza in Children, 2026-2027: Policy Statement. Pediatrics. 2026. doi:10.1542/peds.2026-078778. PMID 42572140. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42572140/
- Malosh RE, Martin ET, Heikkinen T, et al. Efficacy and Safety of Oseltamivir in Children: Systematic Review and Individual Patient Data Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Clin Infect Dis. 2018;66(10):1492-1500. doi:10.1093/cid/cix1040. PMID 29186364. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29186364/
- Flannery B, Reynolds SB, Blanton L, et al. Influenza Vaccine Effectiveness Against Pediatric Deaths: 2010-2014. Pediatrics. 2017;139(5). doi:10.1542/peds.2016-4244. PMID 28557757. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28557757/
- Cabaillot A, Vorilhon P, Roca M, et al. Saline nasal irrigation for acute upper respiratory tract infections in infants and children: A systematic review and meta-analysis. Paediatr Respir Rev. 2020;36:151-158. doi:10.1016/j.prrv.2019.11.003. PMID 32312677. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32312677/
Nguồn tin trong nước:
- Sức khỏe & Đời sống (07/10/2026). Cúm A tăng nhanh, các tỉnh phía Bắc có nguy cơ bước vào đợt gia tăng mới. suckhoedoisong.vn/cum-a-tang-nhanh-cac-tinh-phia-bac-co-nguy-co-buoc-vao-dot-gia-tang-moi-169261006190702011.htm
- Tiền Phong (01/10/2026). Bộ Y tế cảnh báo nóng về cúm mùa. tienphong.vn/bo-y-te-canh-bao-nong-ve-cum-mua-post1881161.tpo
Đọc tiếp
- Họng đau rát khó nuốt nước bọt
- Đau rát cổ họng
- Viêm họng nuốt nước bọt đau tai
- Tay chân miệng ở trẻ
- H-Spray và nước súc họng PlasmaKare
Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.
PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ
