Bị cúm A nên ăn gì, kiêng gì để mau hồi phục

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 25/10/2026

Mục lục

0.1. Tóm tắt nhanh

1. Mùa cúm năm nay ra sao và vì sao cần chú ý chuyện ăn uống?
2. Khi bị cúm A, cơ thể cần gì nhất từ ăn uống?
3. Bị cúm A nên ăn gì: gợi ý món theo từng nhóm?
4. Cháo hành, súp gà có giúp mau khỏi cúm?
5. Có nên uống thêm vitamin C, kẽm khi bị cúm A?
6. Mật ong có giúp đỡ ho khi bị cúm, ai không được dùng?
7. Bị cúm A nên kiêng gì?
8. Trẻ nhỏ, bà bầu, người cao tuổi bị cúm A ăn uống thế nào?
9. Câu hỏi thường gặp
10. Tài liệu tham khảo
11. Đọc tiếp

Bị cúm A nên ăn gì? Ưu tiên đủ nước, đủ năng lượng và đủ đạm từ món mềm, ấm, dễ nuốt như cháo, súp, canh, sữa, trứng, cá, đậu phụ. Không thực phẩm nào diệt được virus cúm; ăn uống đúng giúp người bệnh đỡ mệt và không mất nước. Vitamin C, kẽm, súp gà có bằng chứng yếu; mật ong có thể giúp đỡ ho ở trẻ từ 1 tuổi. Nên kiêng rượu bia, và tuyệt đối không cho trẻ dưới 12 tháng ăn mật ong.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Uống thế nào?	Theo cơn khát, chia nhiều lần
Ăn gì?	Cháo, cơm nát, trứng, cá, đậu phụ, trái cây mềm
Vitamin C, kẽm?	Bằng chứng chủ yếu ở cảm lạnh, chưa chứng minh với cúm
Mật ong?	Đỡ ho ở trẻ từ 1 tuổi; cấm với trẻ dưới 12 tháng
Kiêng gì?	Rượu bia, món cứng, chiên nhiều dầu

Mùa cúm năm nay ra sao và vì sao cần chú ý chuyện ăn uống?

Theo Sức khỏe & Đời sống (17/10/2026), CDC Hà Nội cho biết gần đây mỗi tuần có “khoảng 200-300 trường hợp bị cúm vào điều trị tại các cơ sở y tế trên địa bàn”; bài báo lưu ý cần theo dõi cả nhịp thở, việc ăn uống và mức tỉnh táo. Báo Tiền Phong (01/10/2026) dẫn Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế: “Phần lớn người mắc cúm mùa có triệu chứng nhẹ và có thể tự hồi phục.” Không chủ quan nhưng không hoang mang. Số liệu mới xem bài tình hình cúm A tại Việt Nam; kiến thức nền xem bài Bệnh cúm A: triệu chứng và cách phòng ngừa.

Khi bị cúm A, cơ thể cần gì nhất từ ăn uống?

Bốn nhu cầu theo thứ tự ưu tiên (gợi ý thực hành theo nguyên tắc dinh dưỡng khi ốm):

Nước: sốt, ra mồ hôi làm mất nước; môi khô, nước tiểu sẫm là lúc cần uống thêm.
Năng lượng: cháo, cơm nát, mì, khoai nghiền dễ nuốt mà vẫn đủ năng lượng.
Đạm: trứng, cá, thịt nạc, đậu phụ, sữa giúp hạn chế hao cơ khi nằm nhiều ngày.
Món mềm, ấm: dễ nuốt khi họng đau, ho nhiều.

Bốn nhu cầu ăn uống khi bị cúm A: nước, năng lượng, đạm, món mềm — Uống theo cơn khát, chọn món mềm ấm, đủ năng lượng và đạm, chia nhiều bữa nhỏ.

Tổng quan Cochrane không tìm được thử nghiệm ngẫu nhiên nào kiểm chứng lời khuyên “uống thật nhiều nước” khi nhiễm trùng hô hấp cấp; vài nghiên cứu quan sát còn gợi ý uống quá nhiều khi nhiễm trùng hô hấp dưới có thể gây hại (Guppy và cộng sự, 2011). Vì vậy nên uống theo cơn khát, bù thêm khi sốt cao hoặc nôn, không ép uống thật nhiều. Người suy tim, bệnh thận hỏi bác sĩ về lượng nước.

Bị cúm A nên ăn gì: gợi ý món theo từng nhóm?

Nhóm	Ví dụ món	Lưu ý
Món lỏng	Nước ấm, canh, súp, sữa	Uống từng ngụm
Tinh bột mềm	Cháo, cơm nát, bún, khoai nghiền	Nguồn năng lượng chính
Đạm dễ tiêu	Trứng hấp, cá hấp, thịt băm, đậu phụ	Mỗi bữa một món đạm
Rau, trái cây	Rau nấu mềm, chuối, đu đủ, cam	Họng rát thì chọn loại ít chua

Gợi ý thực hành: chia 5–6 bữa nhỏ trong ngày, xen nước ấm giữa các bữa. Khi nôn hoặc tiêu chảy, hỏi dược sĩ về dung dịch bù nước. Nghỉ ngơi, hạ sốt và cách ly là những phần khác của chăm sóc tại nhà, không bàn trong bài này.

Cháo hành, súp gà có giúp mau khỏi cúm?

Một nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy súp gà làm giảm sự di chuyển của bạch cầu trung tính, gợi ý một cơ chế chống viêm nhẹ; các loại súp đóng gói khác nhau nhiều về hoạt tính này (Rennard và cộng sự, 2000). Chưa có thử nghiệm trên người bị cúm. Cháo hành, súp gà vẫn đáng dùng vì dễ nuốt, cho nước, muối, đạm cùng lúc; đừng kỳ vọng món nào “giải cảm” hay rút ngắn bệnh.

Có nên uống thêm vitamin C, kẽm khi bị cúm A?

Vitamin C: tổng quan Cochrane 29 so sánh, 11.306 người: uống đều đặn không làm giảm số ca cảm lạnh trong cộng đồng; đợt cảm ngắn hơn khoảng 8% ở người lớn, 14% ở trẻ em khi uống đều từ trước, nhưng uống sau khi đã có triệu chứng thì không thấy tác dụng nhất quán (Hemilä và Chalker, 2013).

Kẽm: tổng quan Cochrane năm 2024 gồm 34 thử nghiệm, 8.526 người: kẽm có thể ít hoặc không giúp phòng cảm lạnh; dùng khi đã bị cảm có thể rút ngắn trung bình khoảng 2,4 ngày nhưng độ tin cậy thấp, kết quả rất khác nhau giữa các nghiên cứu, và tác dụng phụ không nghiêm trọng tăng lên (Nault và cộng sự, 2024).

Cả hai tổng quan đều về cảm lạnh, không phải cúm. Gợi ý thực hành: lấy vitamin C, kẽm từ bữa ăn (cam, ổi, rau xanh, thịt, trứng, hải sản); không tự dùng viên liều cao kéo dài. Không loại thực phẩm chức năng nào thay được thuốc kháng virus do bác sĩ chỉ định.

Mật ong có giúp đỡ ho khi bị cúm, ai không được dùng?

Tổng quan Cochrane 6 thử nghiệm ngẫu nhiên, 899 trẻ từ 12 tháng đến 18 tuổi bị ho cấp: mật ong có lẽ giảm tần suất ho tốt hơn không điều trị hoặc giả dược (độ tin cậy trung bình), có thể tương đương dextromethorphan; đa số trẻ chỉ dùng một đêm (Oduwole và cộng sự, 2018). Một tổng quan 14 nghiên cứu về nhiễm trùng hô hấp trên cũng thấy mật ong cải thiện tần suất và mức độ ho so với chăm sóc thông thường, nhưng cần thêm thử nghiệm có giả dược (Abuelgasim và cộng sự, 2020). Các nghiên cứu này về ho cấp nói chung, không riêng cúm. Cách làm dịu họng khác xem bài đau rát họng khi bị cúm A.

Trẻ dưới 12 tháng tuổi: không dùng mật ong dưới bất kỳ hình thức nào. Mật ong có thể chứa bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum; CDC Hoa Kỳ khuyến cáo không cho trẻ dưới 12 tháng dùng mật ong, kể cả sản phẩm có mật ong hay mật ong để tạo vị (Tanzi và Gabay, 2002). Ở trẻ nhũ nhi, bào tử phát triển trong ruột và sinh độc tố, gây ngộ độc thịt, bệnh liệt thần kinh hiếm gặp nhưng đe dọa tính mạng; mật ong là yếu tố nguy cơ duy nhất được biết rõ (Harris và Dabritz, 2024).

Bị cúm A nên kiêng gì?

Rượu bia nên bỏ hẳn khi đang ốm. Tổng quan 14 nghiên cứu cho thấy người uống rượu, hoặc uống nhiều hơn, có nguy cơ viêm phổi cộng đồng cao hơn khoảng 83%; mỗi 10–20 g rượu mỗi ngày làm nguy cơ tăng thêm 8% (Simou và cộng sự, 2018). Nghiên cứu không đánh giá riêng người bị cúm, nhưng viêm phổi là biến chứng đáng ngại của cúm, xem bài biến chứng của cúm A.

Nên hạn chế	Lý do
Rượu, bia	Liên quan viêm phổi, gây mất nước
Món cứng, chiên nhiều dầu	Khó nuốt, dễ đầy bụng khi sốt
Món quá cay, quá chua	Làm họng rát hơn
Nước ngọt có ga	Không thay được nước và bữa ăn

Bảng hai cột món nên ăn và nên hạn chế khi bị cúm A — Bỏ rượu bia khi đang ốm; trẻ dưới 12 tháng tuổi không dùng mật ong dưới bất kỳ hình thức nào.

Trừ phần rượu bia, các mục trên là gợi ý thực hành. Không cần kiêng tôm, cá, trứng, sữa nếu không dị ứng; kiêng đạm nhiều ngày dễ làm người bệnh thiếu sức.

Trẻ nhỏ, bà bầu, người cao tuổi bị cúm A ăn uống thế nào?

Trẻ còn bú: tiếp tục bú mẹ hoặc sữa công thức, chia cữ ngắn hơn; không mật ong trước 12 tháng.
Trẻ lớn: không ép ăn, ưu tiên uống đủ; dấu hiệu nặng xem bài cúm A ở trẻ em.
Phụ nữ mang thai: ăn chín, đủ nước, đủ đạm; không tự dùng viên bổ sung liều cao, thảo dược lạ.
Người cao tuổi, bệnh nền: ít thấy khát nên nhắc uống theo giờ; người đái tháo đường đo đường huyết thường hơn.

Các ý trên là gợi ý thực hành. Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Ghi chú chuyên môn

“Ăn uống không thay được thuốc khi người bệnh cần thuốc, nhưng giúp họ đủ sức qua những ngày sốt. Uống theo nhu cầu, ăn món mềm có đạm, bỏ rượu bia là phần chính; vitamin, kẽm, mật ong chỉ là phần phụ với bằng chứng còn hạn chế.”

— Ds Nguyễn Bá Nghĩa, Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Không uống được, nôn liên tục, rất ít đi tiểu.
Trẻ bú kém, bỏ bú, li bì.
Khó thở, thở nhanh, đau ngực, môi tím.
Lơ mơ, lú lẫn, co giật.
Đã đỡ rồi sốt lại, ho tăng.
Trẻ dưới 5 tuổi, người từ 65 tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền khi nghi cúm.

Câu hỏi thường gặp

Bị cúm A có nên uống nước cam không?

Được nếu họng không quá rát; nên pha loãng. Nước cam chưa được chứng minh rút ngắn bệnh cúm.

Bị cúm A có được ăn trứng, tôm, cá không?

Được nếu không dị ứng; nấu chín, làm mềm để dễ nuốt.

Mật ong chanh có chữa được cúm A không?

Không. Mật ong có thể giúp đỡ ho ở trẻ từ 1 tuổi, không diệt virus, không thay thuốc do bác sĩ chỉ định.

Bị cúm A ăn đồ lạnh được không?

Chúng tôi không tìm thấy bằng chứng đồ lạnh làm cúm nặng hơn; nếu ăn vào ho nhiều hơn thì dừng (gợi ý thực hành).

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

Guppy MP, Mickan SM, Del Mar CB, et al. Advising patients to increase fluid intake for treating acute respiratory infections. Cochrane Database Syst Rev. 2011;2011(2):CD004419. doi:10.1002/14651858.CD004419.pub3. PMID 21328268. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21328268/
Rennard BO, Ertl RF, Gossman GL, et al. Chicken soup inhibits neutrophil chemotaxis in vitro. Chest. 2000;118(4):1150-7. doi:10.1378/chest.118.4.1150. PMID 11035691. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11035691/
Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2013;2013(1):CD000980. doi:10.1002/14651858.CD000980.pub4. PMID 23440782. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23440782/
Nault D, Machingo TA, Shipper AG, et al. Zinc for prevention and treatment of the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2024;5(5):CD014914. doi:10.1002/14651858.CD014914.pub2. PMID 38719213. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38719213/
Oduwole O, Udoh EE, Oyo-Ita A, et al. Honey for acute cough in children. Cochrane Database Syst Rev. 2018;4(4):CD007094. doi:10.1002/14651858.CD007094.pub5. PMID 29633783. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29633783/
Abuelgasim H, Albury C, Lee J. Effectiveness of honey for symptomatic relief in upper respiratory tract infections: a systematic review and meta-analysis. BMJ Evid Based Med. 2020;26(2):57-64. doi:10.1136/bmjebm-2020-111336. PMID 32817011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32817011/
Tanzi MG, Gabay MP. Association between honey consumption and infant botulism. Pharmacotherapy. 2002;22(11):1479-83. doi:10.1592/phco.22.16.1479.33696. PMID 12432974. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12432974/
Harris RA, Dabritz HA. Infant Botulism: In Search of Clostridium botulinum Spores. Curr Microbiol. 2024;81(10):306. doi:10.1007/s00284-024-03828-0. PMID 39138824. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39138824/
Simou E, Britton J, Leonardi-Bee J. Alcohol and the risk of pneumonia: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2018;8(8):e022344. doi:10.1136/bmjopen-2018-022344. PMID 30135186. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30135186/

Nguồn tin trong nước:

Sức khỏe & Đời sống (17/10/2026). Hà Nội có hàng trăm ca cúm nhập viện mỗi tuần, cần chú ý khi bị sốt. https://suckhoedoisong.vn/ha-noi-co-hang-tram-ca-cum-nhap-vien-moi-tuan-can-chu-y-khi-bi-sot-169261015085929394.htm
Báo Tiền Phong (01/10/2026). Bộ Y tế cảnh báo nóng về cúm mùa. https://tienphong.vn/bo-y-te-canh-bao-nong-ve-cum-mua-post1881161.tpo

Đọc tiếp

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ