Cúm A ở người cao tuổi và người có bệnh nền: khi nào phải nhập viện

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 24/10/2026

Cúm A ở người già và người có bệnh nền cần được theo dõi sát hơn, vì bệnh dễ chuyển nặng và thường không biểu hiện rõ như ở người trẻ. Người cao tuổi có thể chỉ sốt nhẹ, mệt, bỏ ăn hoặc lú lẫn thay vì sốt cao. Cần đưa đi viện ngay khi khó thở, đau ngực, lơ mơ, môi tím, không ăn uống được, hoặc khi bệnh nền như suy tim, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nặng lên. Thuốc kháng virus do bác sĩ chỉ định càng sớm càng có lợi.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Người già bị cúm A có luôn sốt cao không?	Không; nhiều người chỉ sốt nhẹ hoặc không sốt
Bệnh nền nào làm cúm dễ nặng?	Tim mạch, đái tháo đường, COPD, bệnh thận
Dấu hiệu phải nhập viện?	Thở từ 30 lần/phút, SpO2 từ 95% trở xuống, lơ mơ, đau ngực, tím môi, bệnh nền nặng lên
Thuốc kháng virus dùng khi nào?	Càng sớm càng tốt, theo chỉ định bác sĩ
Vaccine cúm có ích không?	Giảm nguy cơ mắc cúm; nên tiêm mỗi năm

Mùa cúm năm nay, người cao tuổi và người có bệnh nền cần lưu ý gì?

Số ca cúm đang gia tăng. CDC Hà Nội cho biết thời gian gần đây mỗi tuần có “khoảng 200-300 trường hợp bị cúm vào điều trị tại các cơ sở y tế trên địa bàn”, và khuyên không chỉ dựa vào nhiệt độ mà cần theo dõi nhịp thở, ăn uống, mức tỉnh táo (Sức khỏe & Đời sống, 17/10/2026). Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết chưa ghi nhận gia tăng bất thường ca cúm nặng; người trên 65 tuổi, người có bệnh nền thuộc nhóm nguy cơ cao, và không nên tự ý dùng thuốc kháng virus hay kháng sinh (Tiền Phong, 01/10/2026). Tinh thần chung: không chủ quan nhưng không hoang mang.

Vì sao cúm A ở người già dễ bị bỏ sót?

Người cao tuổi thường phản ứng sốt yếu hơn khi nhiễm trùng. Trong 2.410 người lớn nhập viện vì bệnh tim phổi cấp (66% từ 65 tuổi), có 281 ca cúm, tiêu chí quen dùng “sốt từ 37,8 °C kèm ho” chỉ nhận ra 57% ca cúm ở người cao tuổi; ngưỡng nhiệt phù hợp hơn cho nhóm này là khoảng 37,3 °C (Falsey và cộng sự, 2015).

Viêm phổi ở người cao tuổi cũng có thể kín đáo, thiếu sốt, ho, đờm mủ; nên nghĩ tới viêm phổi khi người cao tuổi thay đổi ý thức hoặc đột ngột giảm khả năng tự sinh hoạt (Fung và Monteagudo-Chu, 2010). Tổng quan này nói về viêm phổi nói chung, không riêng cúm. Phân biệt cúm với các bệnh khác có trong bài phân biệt cúm A với cảm lạnh, COVID-19 và sốt xuất huyết.

Bệnh tim mạch, đái tháo đường, COPD làm cúm A nguy hiểm hơn thế nào?

Cúm có thể làm bệnh nền nặng lên. Trong 80.261 người lớn nhập viện vì cúm tại Mỹ qua 8 mùa (tuổi trung vị 69), 11,7% có biến cố tim mạch cấp, hay gặp nhất là suy tim cấp (6,2%) và thiếu máu cơ tim cấp (5,7%); tuổi cao, hút thuốc, bệnh tim mạch, đái tháo đường và bệnh thận đi kèm nguy cơ cao hơn (Chow và cộng sự, 2020). Trong 7 ngày đầu sau khi xét nghiệm dương tính với cúm, tỷ lệ nhập viện vì nhồi máu cơ tim cao gấp khoảng 6 lần so với giai đoạn đối chứng (Kwong và cộng sự, 2018). Với người mắc COPD, nhiễm cúm làm tăng bệnh tật và tử vong (Kopsaftis và cộng sự, 2018). Các biến chứng khác xem bài biến chứng của cúm A.

Bệnh nền	Cúm có thể gây	Người nhà cần để ý
Suy tim, bệnh mạch vành	Suy tim cấp, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim	Khó thở khi nằm, phù chân tăng, đau ngực
Đái tháo đường	Nguy cơ biến cố tim mạch cao hơn	Đường huyết dao động khi sốt, bỏ ăn
COPD, hen	Đợt cấp, khó thở tăng	Đờm nhiều, phải dùng thuốc cắt cơn nhiều hơn

Cột “Người nhà cần để ý” là gợi ý thực hành. Bệnh nặng còn để lại hậu quả lâu dài: trong 925 người từ 65 tuổi nhập viện vì cúm hoặc bệnh hô hấp cấp, 8,4% tử vong, 8,2% suy giảm chức năng kéo dài và 9,9% mất khả năng tự lập nghiêm trọng; người càng suy yếu trước khi ốm càng dễ gặp (Andrew và cộng sự, 2020).

Khi nào người cao tuổi bị cúm A phải nhập viện?

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa của Bộ Y tế (Quyết định 1840/QĐ-BYT ngày 03/6/2025) xếp vào cúm nặng khi có suy hô hấp: “Khó thở, thở nhanh, thở gắng sức hoặc cần hỗ trợ hô hấp để đảm bảo mục tiêu SpO2 > 95%”, hoặc rối loạn tri giác, sốc. Với viêm phổi, biến chứng hay gặp của cúm, hướng dẫn NICE của Anh (2025) cho điểm CRB65: lú lẫn mới, nhịp thở từ 30 lần/phút, huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg hoặc tâm trương từ 60 mmHg trở xuống, tuổi từ 65; từ 2 điểm thì cân nhắc chuyển viện. Người từ 65 tuổi đã sẵn 1 điểm.

Đưa đi viện ngay khi có một trong các dấu hiệu sau (tổng hợp hai hướng dẫn trên và CDC Hoa Kỳ):

• Thở nhanh từ 30 lần/phút khi nằm nghỉ, khó thở, phải ngồi dậy mới thở được.
• SpO2 đo bằng máy kẹp ngón tay từ 95% trở xuống; người mắc COPD có mức nền thấp hơn, cần hỏi bác sĩ ngưỡng riêng (gợi ý thận trọng).
• Đau tức ngực, tim đập nhanh hoặc không đều.
• Lơ mơ, lú lẫn mới xuất hiện, khó đánh thức.
• Môi, đầu ngón tay tím tái.
• Không ăn uống được, nôn nhiều, không đi tiểu.
• Bệnh nền nặng lên: phù tăng nhanh, đường huyết quá cao hoặc hạ thấp, COPD phải dùng thuốc cắt cơn liên tục.
• Đã đỡ rồi lại sốt, ho nhiều hơn, khạc đờm đục.

Các bước theo dõi tại nhà mỗi ngày (gợi ý thực hành):

1. Đo nhiệt độ 2–3 lần; không bỏ qua sốt nhẹ.
2. Đếm nhịp thở trọn 1 phút khi nằm nghỉ; nhà có máy đo SpO2 thì ghi cả chỉ số này.
3. Ghi lượng ăn uống, số lần đi tiểu; mời uống nước từng ngụm nhỏ.
4. Dùng thuốc bệnh nền đúng giờ; không ăn được thì hỏi bác sĩ về thuốc hạ đường huyết.
5. Liên hệ bác sĩ trong 48 giờ đầu để được cân nhắc thuốc kháng virus.

Mốc thời gian khỏi bệnh có trong bài cúm A bao lâu thì khỏi và bao lâu thì hết lây.

Người cao tuổi bị cúm A có cần dùng thuốc kháng virus sớm không?

Với người thuộc nhóm nguy cơ cao, bác sĩ thường cân nhắc thuốc kháng virus sớm. Phân tích gộp 78 nghiên cứu với 29.234 người nhập viện vì cúm A H1N1pdm09 (2009–2010) ghi nhận: bắt đầu nhóm thuốc ức chế neuraminidase trong 2 ngày đầu đi kèm nguy cơ tử vong thấp hơn so với bắt đầu muộn (tỷ số chênh 0,48), và mỗi ngày chậm trễ tới ngày thứ 5 nguy cơ lại tăng thêm (Muthuri và cộng sự, 2014). Đây là dữ liệu quan sát, nghiên cứu nhận tài trợ của một hãng dược. Loại thuốc, liều và số ngày dùng do bác sĩ quyết định, có tính tới chức năng thận và thuốc đang dùng (kiến thức dược lý chung); không tự mua về uống.

Tiêm vaccine cúm có giúp người cao tuổi và người có bệnh nền không?

Có, dù không bảo vệ tuyệt đối. Tổng quan Cochrane gộp 8 thử nghiệm với hơn 5.000 người từ 65 tuổi: trong một mùa, tỷ lệ mắc cúm giảm từ 6% xuống 2,4% ở nhóm tiêm (bằng chứng mức thấp); khoảng 30 người tiêm thì tránh được 1 ca cúm. Các thử nghiệm đã cũ và thiếu dữ liệu về nhập viện, tử vong (Demicheli và cộng sự, 2018). Ở người mắc COPD, vaccine bất hoạt làm giảm số đợt cấp (2 thử nghiệm, 180 người, bằng chứng mức thấp), phản ứng tại chỗ tiêm nhẹ và thoáng qua (Kopsaftis và cộng sự, 2018).

Gợi ý thực hành: tiêm mỗi năm, trước hoặc đầu mùa cúm; người thân sống cùng nhà cũng nên tiêm. Thành phần vaccine mùa mới xem bài chủng cúm A đang lưu hành mùa 2026–2027; kiến thức tổng quan xem bài trụ bệnh cúm A: triệu chứng và cách phòng ngừa. Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Câu hỏi thường gặp

Người già bị cúm A mà không sốt có phải là bệnh nhẹ không?

Không hẳn. Người cao tuổi thường sốt yếu hơn, nên cần nhìn vào nhịp thở, ăn uống và mức tỉnh táo (Falsey và cộng sự, 2015).

Bị cúm A có nên ngừng thuốc huyết áp, thuốc tiểu đường không?

Không tự ngừng. Nếu bỏ ăn, nôn hoặc chóng mặt, hỏi bác sĩ để được điều chỉnh (gợi ý thực hành).

Đã tiêm vaccine cúm mà vẫn bị cúm A thì sao?

Vaccine giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ tuyệt đối. Vẫn theo dõi dấu hiệu nặng và đi khám sớm.

Sau khi mắc cúm có cần lưu ý gì về tim không?

Có. Nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng rõ trong 7 ngày đầu (Kwong và cộng sự, 2018); đau ngực, khó thở lúc này cần đi khám ngay.

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Falsey AR, Baran A, Walsh EE. Should clinical case definitions of influenza in hospitalized older adults include fever? Influenza Other Respir Viruses. 2015;9(Suppl 1):23-9. doi:10.1111/irv.12316. PMID 26256292. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26256292/
2. Fung HB, Monteagudo-Chu MO. Community-acquired pneumonia in the elderly. Am J Geriatr Pharmacother. 2010;8(1):47-62. doi:10.1016/j.amjopharm.2010.01.003. PMID 20226392. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20226392/
3. Chow EJ, Rolfes MA, O’Halloran A, et al. Acute Cardiovascular Events Associated With Influenza in Hospitalized Adults : A Cross-sectional Study. Ann Intern Med. 2020;173(8):605-613. doi:10.7326/M20-1509. PMID 32833488. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32833488/
4. Kwong JC, Schwartz KL, Campitelli MA, et al. Acute Myocardial Infarction after Laboratory-Confirmed Influenza Infection. N Engl J Med. 2018;378(4):345-353. doi:10.1056/NEJMoa1702090. PMID 29365305. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29365305/
5. Kopsaftis Z, Wood-Baker R, Poole P. Influenza vaccine for chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Cochrane Database Syst Rev. 2018;6(6):CD002733. doi:10.1002/14651858.CD002733.pub3. PMID 29943802. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29943802/
6. Andrew MK, MacDonald S, Godin J, et al. Persistent Functional Decline Following Hospitalization with Influenza or Acute Respiratory Illness. J Am Geriatr Soc. 2020;69(3):696-703. doi:10.1111/jgs.16950. PMID 33294986. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33294986/
7. Muthuri SG, Venkatesan S, Myles PR, et al. Effectiveness of neuraminidase inhibitors in reducing mortality in patients admitted to hospital with influenza A H1N1pdm09 virus infection: a meta-analysis of individual participant data. Lancet Respir Med. 2014;2(5):395-404. doi:10.1016/S2213-2600(14)70041-4. PMID 24815805. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24815805/
8. Demicheli V, Jefferson T, Di Pietrantonj C, et al. Vaccines for preventing influenza in the elderly. Cochrane Database Syst Rev. 2018;2(2):CD004876. doi:10.1002/14651858.CD004876.pub4. PMID 29388197. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29388197/

Nguồn tin trong nước:

• Sức khỏe & Đời sống (17/10/2026). Hà Nội có hàng trăm ca cúm nhập viện mỗi tuần, cần chú ý khi bị sốt. https://suckhoedoisong.vn/ha-noi-co-hang-tram-ca-cum-nhap-vien-moi-tuan-can-chu-y-khi-bi-sot-169261015085929394.htm
• Tiền Phong (01/10/2026). Bộ Y tế cảnh báo nóng về cúm mùa. https://tienphong.vn/bo-y-te-canh-bao-nong-ve-cum-mua-post1881161.tpo

Nguồn hướng dẫn chuyên môn:

• Bộ Y tế (03/06/2025). Quyết định 1840/QĐ-BYT ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa (bản đăng trên trang Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bạc Liêu). https://bvdkbaclieu.gov.vn/upload/1000079/20250625/571_Quyet_dinh-1840-QD-BYT_bc8059ad51.pdf
• NICE, Vương quốc Anh (2025). Pneumonia: diagnosis and management (NG250), mục 1.2 – thang điểm CRB65. https://www.nice.org.uk/guidance/ng250/chapter/Recommendations
• CDC Hoa Kỳ (cập nhật 2024). Signs and Symptoms of Flu. https://www.cdc.gov/flu/signs-symptoms/index.html

Đọc tiếp

• Tình hình cúm A tại Việt Nam: cập nhật mới nhất
• Cúm mùa: nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng bệnh
• Đau rát họng khi bị cúm A: cách làm dịu họng tại nhà an toàn
• Cúm A ở trẻ em: dấu hiệu nặng cần đưa đi viện ngay
• Rát họng, nghẹt mũi, sổ mũi

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ