Bà bầu đau họng: xịt họng và các cách làm dịu họng an toàn khi mang thai

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 17/10/2026

Bà bầu đau họng nên bắt đầu bằng cách làm dịu không dùng thuốc: súc nước muối ấm, uống đủ nước, mật ong, giữ không khí đủ ẩm. Khi chọn xịt họng cho bà bầu, hãy đọc hoạt chất thay vì tên thương mại: benzydamin giảm đau tại chỗ nhưng chưa có dữ liệu riêng trên thai phụ; povidon iod cần thận trọng vì iod có thể ảnh hưởng tuyến giáp của trẻ. Nếu cần thuốc giảm đau, hạ sốt, paracetamol thường được cân nhắc với liều thấp nhất, thời gian ngắn nhất; nhóm NSAID thường được tránh ở 3 tháng cuối (Bauer và cộng sự, 2021; Bloor và Paech, 2013).

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Nguyên nhân hay gặp?	Cảm lạnh do virus, trào ngược, họng khô
Làm gì trước tiên?	Súc nước muối ấm, mật ong, uống đủ nước, tạo ẩm
Xịt họng chọn thế nào?	Đọc hoạt chất, hỏi dược sĩ trước khi dùng
Giảm đau, hạ sốt?	Paracetamol khi thật cần, liều thấp nhất
Cần tránh gì?	NSAID ở 3 tháng cuối, tự dùng kháng sinh, dùng iod kéo dài
Khi nào đi khám?	Sốt cao, khó nuốt, khó thở, mủ ở amidan

Vì sao bà bầu hay bị đau họng?

• Cảm lạnh do virus: kèm sổ mũi, ho, có thể sốt nhẹ; thường tự lui sau vài ngày.
• Trào ngược dạ dày thực quản: rát họng, ợ nóng, ho khan khi nằm. Trào ngược gặp ở khoảng hai phần ba thai kỳ, khoảng 25% thai phụ ợ nóng hằng ngày (Altuwaijri, 2022).
• Họng khô: do nghẹt mũi phải thở bằng miệng, phòng máy lạnh, uống ít nước (gợi ý thực hành).

Ít gặp hơn là viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A, trường hợp có thể cần kháng sinh do bác sĩ kê. Mẹ bầu cũng dễ lây bệnh từ con nhỏ trong nhà, ví dụ khi trẻ bị tay chân miệng có loét miệng; hãy rửa tay kỹ sau khi chăm trẻ.

Làm dịu họng khi mang thai mà không dùng thuốc thế nào?

1. Súc họng bằng nước muối ấm 3–4 lần mỗi ngày rồi nhổ ra.
2. Dùng mật ong pha nước ấm hoặc ngậm từ từ.
3. Uống đủ nước ấm, ăn cháo, súp mềm khi nuốt đau.
4. Giữ không khí đủ ẩm, không để máy lạnh quá lạnh, rửa mũi bằng nước muối khi nghẹt.
5. Nghỉ ngơi, nói ít vài ngày đầu.

Mật ong là bước có bằng chứng rõ hơn cả: tổng quan gộp 14 nghiên cứu cho thấy so với chăm sóc thông thường, mật ong cải thiện điểm triệu chứng chung, tần suất và mức độ ho ở người bị nhiễm khuẩn hô hấp trên; so với giả dược thì khác biệt chưa có ý nghĩa thống kê (Abuelgasim và cộng sự, 2020). Abstract không nêu dữ liệu riêng cho thai phụ. Các bước còn lại là gợi ý thực hành. Thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ nên hỏi bác sĩ về lượng mật ong.

Xịt họng cho bà bầu: nên chọn theo hoạt chất nào?

Cùng một hoạt chất có thể mang nhiều tên thương mại, vì vậy hãy đọc thành phần trên nhãn.

Nhóm	Vai trò	Dữ liệu trong thai kỳ	Lưu ý
Nước muối sinh lý	Làm sạch, làm ẩm	Không có thử nghiệm riêng	Thường dùng như bước đầu
Benzydamin (xịt 0,3%, viên ngậm 3 mg)	Chống viêm tại chỗ, giảm đau	Chưa có dữ liệu riêng trong nguồn đã đọc	Hỏi dược sĩ trước; có thể gây tê, rát nhẹ
Chlorhexidine	Sát khuẩn	Chưa có dữ liệu riêng cho dạng súc, xịt	Dùng ngắn ngày; lâu ngày dễ ố răng
Povidon iod	Sát khuẩn	Iod có thể gây suy giáp thoáng qua ở trẻ sơ sinh	Không dùng kéo dài; thận trọng nếu có bệnh tuyến giáp
Thảo dược, keo ong	Làm dịu	Mỗi công thức một khác	Kiểm tra dị ứng, đọc đối tượng dùng

Một thử nghiệm ngẫu nhiên trên 363 người lớn viêm họng cấp ghi nhận benzydamin dạng xịt 0,3% và viên ngậm 3 mg đều giúp đỡ đau từ phút thứ 2, kéo dài tới khoảng 4 giờ (Valerio và cộng sự, 2023). Nghiên cứu không gồm thai phụ và nhóm tác giả làm việc cho hãng sản xuất hoạt chất.

Với povidon iod, ở 59 trẻ sơ sinh bị quá tải iod và rối loạn hormon tuyến giáp, 30,5% chỉ có mẹ từng tiếp xúc povidon iod; tác giả lưu ý iod dùng cho mẹ quanh lúc sinh có thể gây suy giáp ở trẻ (Kurtoglu và cộng sự, 2014). Dữ liệu này là iod sát khuẩn da, không phải xịt họng; việc khuyên không súc, xịt iod nhiều ngày khi mang thai là suy luận thận trọng của chúng tôi. Xem thêm bài Povidon iod, cồn và dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ.

Thuốc giảm đau, hạ sốt nào được cân nhắc khi mang thai?

Paracetamol: một tuyên bố đồng thuận của 91 nhà khoa học, bác sĩ khuyên thai phụ chỉ dùng khi có chỉ định, hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi chưa chắc, dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất (Bauer và cộng sự, 2021). Nghiên cứu đoàn hệ trên hơn 2,4 triệu trẻ tại Thụy Điển, khi so sánh giữa anh chị em ruột, không thấy liên quan giữa paracetamol trong thai kỳ với tự kỷ, tăng động giảm chú ý hay khuyết tật trí tuệ (Ahlqvist và cộng sự, 2024). Các nguồn này không nêu liều mg; liều cụ thể theo hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ.

NSAID (như ibuprofen, diclofenac) và aspirin: có thể làm tăng nguy cơ sảy thai sớm; ở 3 tháng cuối thường được tránh vì nguy cơ tổn thương thận thai nhi, thiểu ối, co thắt ống động mạch (Bloor và Paech, 2013). Aspirin liều thấp do bác sĩ sản khoa chỉ định là trường hợp riêng, không tự ngừng.

Đau rát họng do trào ngược khi mang thai xử trí ra sao?

Rát họng kèm ợ nóng, nặng hơn khi nằm hoặc sau ăn gợi ý trào ngược. Tổng quan về trào ngược thai kỳ khuyên đi từng bậc: thay đổi lối sống trước; ợ nóng nặng thì dùng thuốc sau khi hỏi bác sĩ, ưu tiên thuốc kháng acid chứa calci; sau đó mới tới sucralfat, kháng H2 và ức chế bơm proton (Altuwaijri, 2022). Gợi ý thực hành: chia nhỏ bữa, không nằm ngay sau ăn, kê cao đầu giường. Lúc này xịt họng chỉ làm dịu tạm thời.

Khi nào nghĩ tới viêm họng do liên cầu khuẩn?

Từng dấu hiệu riêng lẻ chỉ giúp chẩn đoán viêm họng liên cầu ở mức khiêm tốn; thang điểm Centor có thể giúp kê kháng sinh hợp lý hơn (Wade và cộng sự, 2026). Gợi ý thực hành: đi khám sớm nếu đau họng kèm sốt, không ho, amidan có mủ trắng, hạch cổ sưng đau. Nếu do liên cầu, bác sĩ sẽ chọn kháng sinh theo tuổi thai; không tự mua kháng sinh. Nếu đau họng kèm mụn nước ở môi, xem bài herpes môi tái phát.

Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng. Thai phụ có bệnh tuyến giáp, đái tháo đường hoặc bệnh nền khác càng cần hỏi trước khi dùng thuốc hay xịt họng có dược chất.

Câu hỏi thường gặp

Bà bầu có dùng xịt họng được không?

Có thể, nhưng nên chọn theo hoạt chất và hỏi dược sĩ trước, nhất là loại có dược chất.

Mẹ bầu uống mật ong chanh được không?

Mật ong pha nước ấm có thể giúp dịu triệu chứng (Abuelgasim và cộng sự, 2020); dùng lượng vừa phải.

Đau họng có ảnh hưởng thai nhi không?

Đau họng nhẹ thường không ảnh hưởng; cần chú ý sốt cao, mất nước và việc tự dùng thuốc.

3 tháng đầu uống paracetamol được không?

Thường được cân nhắc khi có chỉ định, liều thấp nhất, thời gian ngắn nhất (Bauer và cộng sự, 2021).

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Bauer AZ, Swan SH, Kriebel D, et al. Paracetamol use during pregnancy – a call for precautionary action. Nat Rev Endocrinol. 2021;17(12):757-766. doi:10.1038/s41574-021-00553-7. PMID 34556849. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34556849/
2. Bloor M, Paech M. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs during pregnancy and the initiation of lactation. Anesth Analg. 2013;116(5):1063-1075. doi:10.1213/ANE.0b013e31828a4b54. PMID 23558845. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23558845/
3. Altuwaijri M. Evidence-based treatment recommendations for gastroesophageal reflux disease during pregnancy: A review. Medicine (Baltimore). 2022;101(35):e30487. doi:10.1097/MD.0000000000030487. PMID 36107559. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36107559/
4. Abuelgasim H, Albury C, Lee J. Effectiveness of honey for symptomatic relief in upper respiratory tract infections: a systematic review and meta-analysis. BMJ Evid Based Med. 2020;26(2):57-64. doi:10.1136/bmjebm-2020-111336. PMID 32817011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32817011/
5. Valerio C, Di Loreto G, Salvatori E, et al. Comparative evaluation of rapidity of action of benzydamine hydrochloride 0.3% oromucosal spray and benzydamine hydrochloride 3 mg lozenges in patients with acute sore throat: A phase IV randomized trial. Medicine (Baltimore). 2023;102(13):e33367. doi:10.1097/MD.0000000000033367. PMID 37000110. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37000110/
6. Kurtoglu S, Bastug O, Daar G, et al. Effect of iodine loading on the thyroid hormone level of newborns living in Kayseri province. Am J Perinatol. 2014;31(12):1087-92. doi:10.1055/s-0034-1371701. PMID 24683071. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24683071/
7. Ahlqvist VH, Sjöqvist H, Dalman C, et al. Acetaminophen Use During Pregnancy and Children’s Risk of Autism, ADHD, and Intellectual Disability. JAMA. 2024;331(14):1205-1214. doi:10.1001/jama.2024.3172. PMID 38592388. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38592388/
8. Wade R, Deng NJ, Umemneku-Chikere C, et al. Initial assessment and management of adults with suspected acute respiratory infection: a rapid evidence synthesis of reviews and cost-effectiveness studies. Health Technol Assess. 2026;30(63):579-632. doi:10.3310/GRPL6978. PMID 39269848. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39269848/

Đọc tiếp

• Da tổn thương do đeo khẩu trang lâu ngày
• Thủy đậu ở trẻ
• Zona thần kinh có lây không?
• Chốc lở ở trẻ mùa hè
• 8 sai lầm khi chăm sóc vết thương

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ