Ho khi đang bị cúm A: chăm sóc thế nào và khi nào đáng lo

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 26/10/2026

Ho do cúm A thường kéo dài hơn cơn sốt, có thể còn hai đến ba tuần, và phần lớn tự giảm dần mà không cần kháng sinh. Chăm sóc tại nhà gồm uống đủ nước, giữ ẩm họng, tránh khói thuốc; trẻ từ 1 tuổi có thể dùng một thìa mật ong. Không tự mua kháng sinh hay thuốc ho cho trẻ nhỏ. Đi khám sớm khi ho kèm thở nhanh, khó thở, đau ngực, hoặc đã đỡ sốt rồi sốt lại, vì đó có thể là dấu hiệu viêm phổi.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Vì sao hết sốt vẫn ho?	Đường thở còn nhạy cảm sau nhiễm virus
Ho kéo dài bao lâu?	Trung bình khoảng 2,5 tuần với ho cấp nói chung
Mật ong?	Cho trẻ từ 1 tuổi; không cho trẻ dưới 1 tuổi
Kháng sinh, thuốc ho?	Không tự dùng
Khi nào đáng lo?	Thở nhanh, khó thở, đau ngực, sốt lại

Cúm A đang gia tăng, vì sao cần hiểu đúng về cơn ho?

Theo Báo Hà Nội Mới (24/10/2026), CDC Hà Nội cho biết những tuần gần đây “các cơ sở y tế trên địa bàn tiếp nhận điều trị trung bình 200 – 300 trường hợp mắc cúm mỗi tuần”. Cùng bài, bác sĩ Phạm Văn Phúc, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyên: “Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, thở nhanh, tím tái”. Báo Tiền Phong (01/10/2026) dẫn Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế: “Phần lớn người mắc cúm mùa có triệu chứng nhẹ và có thể tự hồi phục.” Không chủ quan nhưng không hoang mang. Kiến thức nền xem bài Bệnh cúm A: triệu chứng và cách phòng ngừa.

Vì sao bị cúm A lại ho, và vì sao hết sốt vẫn còn ho?

Ho là phản xạ bảo vệ, đẩy dịch và tác nhân lạ ra khỏi đường thở. Một tổng quan cho biết sau khi sốt, nghẹt mũi, sổ mũi đã hết, một số người vẫn ho dai dẳng, vì virus hô hấp có thể làm đường thở tăng nhạy cảm với phản xạ ho (Li và Deng, 2022). Khuyến cáo nhi khoa Italy năm 2026 cũng nhấn mạnh vai trò của tăng nhạy cảm thần kinh cảm giác đường thở trong ho sau nhiễm virus (Manti và cộng sự, 2026). Hiểu đơn giản: niêm mạc đang hồi phục nên dễ bị kích thích bởi không khí lạnh, khói, bụi, khiến cơn ho bùng lên dù virus không còn hoạt động mạnh.

Ho do cúm A kéo dài bao lâu thì vẫn còn bình thường?

Tổng quan hệ thống ở người lớn khỏe mạnh bị ho cấp không rõ do vi khuẩn cho thấy ho kéo dài trung bình 17,8 ngày, trong khi người được khảo sát nghĩ chỉ khoảng 7–9 ngày; sự chênh lệch này góp phần khiến kháng sinh bị dùng quá mức (Ebell và cộng sự, 2013). Số liệu là của ho cấp nói chung, không riêng cúm.

Giai đoạn	Thường gặp	Nên làm
Ngày 1–5	Sốt, đau mình, đau họng, ho	Nghỉ ngơi, uống đủ nước
Tuần 2–3	Hết sốt, ho nhẹ dần	Tránh khói bụi, giữ ẩm họng
Trên 3 tuần	Ho không giảm hoặc nặng lên	Đi khám tìm nguyên nhân khác

Đây là gợi ý thực hành, không phải mốc cứng. Ho nhiều đờm kéo dài xem bài ho có đờm kéo dài sau cảm cúm.

Chăm sóc ho do cúm A tại nhà theo từng bước thế nào?

Khuyến cáo nhi khoa Italy xếp các biện pháp không dùng thuốc, gồm uống đủ nước, rửa mũi bằng nước muối và tránh chất kích thích, là bước đầu tiên khi trẻ ho cấp (Manti và cộng sự, 2026). Các bước sau là gợi ý thực hành:

1. Uống đủ nước ấm; trẻ còn bú thì cho bú nhiều hơn.
2. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý khi nghẹt mũi.
3. Tránh khói thuốc, khói bếp; không để điều hòa quá lạnh.
4. Trẻ từ 1 tuổi có thể dùng một thìa mật ong trước khi ngủ.
5. Che miệng khi ho, rửa tay, đeo khẩu trang khi gần người già, trẻ nhỏ.
6. Đếm nhịp thở khi trẻ nằm yên và ghi lại để so sánh.

Mật ong có giúp giảm ho, và vì sao không cho trẻ dưới 1 tuổi?

Tổng quan Cochrane 6 thử nghiệm ngẫu nhiên trên 899 trẻ từ 12 tháng đến 18 tuổi cho thấy mật ong có lẽ giảm tần suất ho tốt hơn không điều trị hoặc giả dược (độ tin cậy trung bình); đa số trẻ chỉ dùng một đêm nên bằng chứng còn hạn chế (Oduwole và cộng sự, 2018). Trẻ dưới 12 tháng: không dùng mật ong. Mật ong có thể chứa bào tử Clostridium botulinum gây ngộ độc thịt ở trẻ nhũ nhi; CDC Hoa Kỳ khuyến cáo không cho trẻ dưới 12 tháng dùng mật ong (Tanzi và Gabay, 2002).

Có nên tự mua thuốc ho, kháng sinh khi ho do cúm A?

Thuốc ho không kê đơn: tổng quan Cochrane 29 thử nghiệm, 4.835 người cho thấy ở trẻ em, thuốc giảm ho, thuốc kháng histamin không tốt hơn giả dược; nhóm tác giả lưu ý kháng histamin và thuốc giảm ho tác động trung ương ở trẻ có thể gây hại nghiêm trọng (Smith và cộng sự, 2014).

Kháng sinh không tác động lên virus cúm. Tổng quan Cochrane về cảm lạnh cho thấy dùng kháng sinh không khỏi nhanh hơn giả dược, trong khi người lớn gặp tác dụng phụ nhiều hơn khoảng 2,6 lần (Kenealy và Arroll, 2013). Kháng sinh chỉ dùng khi bác sĩ xác định bội nhiễm vi khuẩn; thuốc kháng virus cúm cũng do bác sĩ kê.

Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Dấu hiệu nào cho thấy ho do cúm A có thể đã chuyển thành viêm phổi?

Viêm phổi có thể do chính virus cúm hoặc vi khuẩn bội nhiễm. Tổng quan của các tác giả thuộc Tổ chức Y tế Thế giới cho biết phế cầu là nguyên nhân vi khuẩn chính, và viêm phổi nặng liên quan cúm thường do vi khuẩn, cần kháng sinh (Joseph và cộng sự, 2013). Ở trẻ dưới 5 tuổi, phân tích gộp 18 nghiên cứu cho thấy không dấu hiệu đơn lẻ nào đủ để chẩn đoán; gợi ý mạnh nhất là nhịp thở trên 50 lần/phút, thở rên, rút lõm lồng ngực, cánh mũi phập phồng (Rambaud-Althaus và cộng sự, 2015). Xem thêm biến chứng của cúm A và dấu hiệu nặng ở trẻ.

Ho thông thường sau cúm	Cần nghĩ đến viêm phổi
Hết sốt, ho giảm dần	Đỡ sốt rồi sốt lại, mệt hơn
Thở bình thường khi nghỉ	Thở nhanh, khó thở
Trẻ ăn, chơi gần bình thường	Trẻ bỏ bú, li bì, rút lõm lồng ngực
Không đau ngực	Đau ngực khi hít sâu, ho ra máu

Bảng là gợi ý thực hành để quyết định đi khám, không dùng để tự chẩn đoán.

Rát họng, ngứa họng khi ho: chăm sóc tại chỗ thế nào?

Ho nhiều làm họng rát, ngứa, và họng bị kích thích lại khiến ho thêm. Chúng tôi không tìm thấy thử nghiệm nào cho thấy súc họng hay xịt họng rút ngắn thời gian ho do cúm, nên vai trò hợp lý chỉ là làm dịu, giữ ẩm họng: uống nước ấm, súc nước muối ấm ở người biết súc (gợi ý thực hành). Xem thêm bài đau rát họng khi bị cúm A.

Câu hỏi thường gặp

Ho có đờm vàng khi bị cúm A có phải đã nhiễm khuẩn?

Không hẳn. Màu đờm đơn thuần không đủ để kết luận; bác sĩ dựa vào sốt, nhịp thở, khám phổi để quyết định.

Ho nhiều về đêm khi bị cúm làm sao dễ ngủ hơn?

Uống ngụm nước ấm, kê cao đầu ở người lớn, phòng thoáng và không quá lạnh (gợi ý thực hành).

Có nên xông hơi, uống siro thảo dược để cắt cơn ho?

Chưa có bằng chứng tốt cho các cách này. Không xông hơi nước nóng cho trẻ nhỏ vì dễ bỏng (gợi ý thực hành).

Hết sốt nhưng còn ho có đi học, đi làm được không?

Thường được nếu đã khỏe lại, nhưng vẫn che miệng khi ho, rửa tay, đeo khẩu trang nơi đông người (gợi ý thực hành).

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Li FY, Deng Z. Progress in the pathogenesis of post-infectious persistent cough. Zhonghua Jie He He Hu Xi Za Zhi. 2022;45(2):213-217. doi:10.3760/cma.j.cn112147-20210610-00415. PMID 35135092. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35135092/
2. Manti S, Licari A, Del Giudice MM, et al. Pragmatic management of acute cough in children and adolescents: an updated position paper by the Italian Society of Pediatric Allergy and Immunology (SIAIP). Allergol Immunopathol (Madr). 2026;54(3):31-41. doi:10.15586/aei.v54i3.1671. PMID 42115792. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42115792/
3. Ebell MH, Lundgren J, Youngpairoj S. How long does a cough last? Comparing patients’ expectations with data from a systematic review of the literature. Ann Fam Med. 2013;11(1):5-13. doi:10.1370/afm.1430. PMID 23319500. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23319500/
4. Oduwole O, Udoh EE, Oyo-Ita A, et al. Honey for acute cough in children. Cochrane Database Syst Rev. 2018;4(4):CD007094. doi:10.1002/14651858.CD007094.pub5. PMID 29633783. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29633783/
5. Tanzi MG, Gabay MP. Association between honey consumption and infant botulism. Pharmacotherapy. 2002;22(11):1479-83. doi:10.1592/phco.22.16.1479.33696. PMID 12432974. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12432974/
6. Smith SM, Schroeder K, Fahey T. Over-the-counter (OTC) medications for acute cough in children and adults in community settings. Cochrane Database Syst Rev. 2014;2014(11):CD001831. doi:10.1002/14651858.CD001831.pub5. PMID 25420096. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25420096/
7. Kenealy T, Arroll B. Antibiotics for the common cold and acute purulent rhinitis. Cochrane Database Syst Rev. 2013;2013(6):CD000247. doi:10.1002/14651858.CD000247.pub3. PMID 23733381. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23733381/
8. Joseph C, Togawa Y, Shindo N. Bacterial and viral infections associated with influenza. Influenza Other Respir Viruses. 2013;7 Suppl 2(Suppl 2):105-113. doi:10.1111/irv.12089. PMID 24034494. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24034494/
9. Rambaud-Althaus C, Althaus F, Genton B, et al. Clinical features for diagnosis of pneumonia in children younger than 5 years: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis. 2015;15(4):439-50. doi:10.1016/S1473-3099(15)70017-4. PMID 25769269. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25769269/

Nguồn tin trong nước:

• Báo Hà Nội Mới (24/10/2026). Cúm A gia tăng, cảnh giác biến chứng nặng. https://hanoimoi.vn/cum-a-gia-tang-canh-giac-bien-chung-nang-1762582.html
• Báo Tiền Phong (01/10/2026). Bộ Y tế cảnh báo nóng về cúm mùa. https://tienphong.vn/bo-y-te-canh-bao-nong-ve-cum-mua-post1881161.tpo

Đọc tiếp

• Tình hình cúm A tại Việt Nam: cập nhật mới nhất
• Cúm A bao lâu thì khỏi và bao lâu thì hết lây?
• Thuốc kháng virus cúm: khi nào cần dùng và vì sao không tự mua
• Phân biệt cúm A với cảm lạnh, COVID-19 và sốt xuất huyết
• Nghẹt mũi, sổ mũi khi bị cúm: rửa mũi và xịt mũi thế nào cho đúng

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ