Một mùa có thể mắc cúm A mấy lần?

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 26/10/2026

Cúm A có bị lại không? Có: một người có thể mắc cúm hơn một lần trong cùng một mùa, thường do một loại hoặc phân nhóm virus khác với lần trước. Miễn dịch sau khi khỏi cúm bảo vệ khá tốt trước đúng chủng vừa gặp, nhưng bảo vệ rất ít trước phân nhóm khác (A/H1N1 so với A/H3N2) hay cúm B. Nghiên cứu theo dõi hộ gia đình ở Hà Nam đã ghi nhận người nhiễm nhiều loại cúm khác nhau trong cùng một mùa (Horby và cộng sự, 2012). Mắc lại đúng chủng vừa bị trong vài tháng thì ít gặp hơn hẳn. Vì vậy, vừa khỏi cúm A vẫn nên tiêm vaccine cúm mùa.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Một mùa có thể mắc cúm mấy lần?	Có thể hơn một lần, thường do loại cúm khác nhau
Vừa khỏi A/H1N1 có dễ mắc lại H1N1?	Ít gặp; bảo vệ khoảng 1–2 năm
Mắc cúm A rồi có mắc cúm B?	Có thể
Lần sau có nhẹ hơn?	Có thể, nhưng không chắc chắn
Vừa khỏi cúm có cần tiêm vaccine?	Có; vaccine gồm A/H1N1, A/H3N2 và cúm B

Mùa này đang có những loại virus cúm nào cùng lưu hành?

Nhiều loại cùng lúc. Theo Báo Tin tức (16/10/2026) dẫn CDC TP.HCM, tuần 40 năm 2026 thành phố ghi nhận 34.664 ca viêm hô hấp cấp; trong 151 mẫu dương tính cúm, cúm A/H1 2009 chiếm gần 77%. Báo Tuổi Trẻ (18/10/2026) dẫn Sở Y tế TP.HCM: trong 23 học sinh nhập viện vì triệu chứng hô hấp, 9 em nhiễm cúm, gồm 4 em cúm A/H1, 4 em cúm B và 1 em nhiễm cả cúm A lẫn cúm B. Đây là nhóm nhỏ, không đại diện cộng đồng, nhưng cho thấy cúm A và cúm B đang cùng lưu hành. Sở Y tế khuyến cáo “không chủ quan nhưng không hoang mang”. Số liệu theo tuần xem trang tình hình cúm A tại Việt Nam.

Vì sao đã khỏi cúm A rồi vẫn có thể mắc cúm lần nữa?

Vì “cúm” không phải một loại virus. Cúm mùa hiện do cúm A (hai phân nhóm A/H1N1pdm09 và A/H3N2) và cúm B (dòng Victoria) gây ra. Kháng thể sau nhiễm nhắm chủ yếu vào protein bề mặt của đúng chủng đã gặp; hai phân nhóm cúm A khác nhau ở protein này, còn cúm B là virus khác hẳn (kiến thức virus học cơ bản). Thêm vào đó, mỗi phân nhóm liên tục “trôi kháng nguyên”: thay đổi nhỏ tích lũy dần đến mức virus nhiễm lại được người từng mắc, nên thành phần vaccine được xem xét lại mỗi năm (Carrat và Flahault, 2007). Đặc điểm từng phân nhóm có trong bài chủng cúm A đang lưu hành mùa 2026-2027.

Lần trước đã mắc	Lần sau gặp	Nguy cơ mắc lại
Cúm A/H1N1	Đúng A/H1N1 đó, trong vài tháng	Thấp
Cúm A/H1N1	Cúm A/H3N2	Có thể
Cúm A bất kỳ	Cúm B	Có thể
Chủng từ vài năm trước	Chủng cùng phân nhóm đã thay đổi	Tăng dần theo thời gian

Bảng là ước lượng định tính tổng hợp từ các nguồn trong bài.

Trong cùng một mùa, mắc cúm hai lần có thật sự xảy ra?

Có, và đã được ghi nhận ở Việt Nam. Nghiên cứu hộ gia đình tại Hà Nam (12/2007–04/2010, 1.793 người-mùa giám sát) ước tính nguy cơ nhiễm cúm mỗi mùa ở người từ 5 tuổi là 21,1%, 26,4% và 17,0% qua ba mùa; nhóm 5–9 tuổi cao nhất, 41,8%. Có 27 trường hợp nhiễm nhiều loại hoặc phân nhóm cúm khác nhau trong cùng một mùa, và 22 trường hợp nhiễm lại cùng phân nhóm ở các mùa khác nhau (Horby và cộng sự, 2012). Nói cách khác, hai lần trong một mùa thường là hai virus khác nhau; nhiễm lại cùng phân nhóm thường cách qua các mùa, khi virus đã thay đổi.

Mắc lại đúng chủng cúm A vừa bị có dễ không?

Không dễ, ít nhất trong vài tháng đầu. Phân tích dữ liệu giám sát ở Bắc Kinh (02/2023–06/2025) trên 34.291 người có hai lần nhiễm cúm nối tiếp cho thấy trong 6 tháng sau lần nhiễm đầu, nguy cơ nhiễm cúm lại giảm còn chưa tới một nửa (tỷ suất 0,43); riêng nguy cơ mắc COVID-19 trong thời gian đó lại tăng (tỷ suất 1,48) (Wang và cộng sự, 2025). Đây là nghiên cứu quan sát, không tách riêng từng phân nhóm.

Ở trẻ em, dữ liệu rõ hơn. Theo dõi trẻ ở Nicaragua với 2.170 ca cúm xác nhận bằng RT-PCR cho thấy trẻ đã mắc một phân nhóm ít mắc lại đúng phân nhóm đó ở mùa sau: tỷ số chênh 0,12 với A/H1N1pdm09 và 0,41 với A/H3N2. Bảo vệ kéo dài khoảng một đến hai năm rồi giảm dần, giảm nhanh hơn khi virus mới càng khác virus cũ (Wraith và cộng sự, 2022). Cúm B cũng có thể quay lại: ở trẻ em Nhật Bản giai đoạn 1979–1991, tỷ lệ nhiễm lại cúm B tối thiểu 3–25% tùy mùa (Nakajima và cộng sự, 1994).

Lần mắc cúm sau có nhẹ hơn lần trước không?

Có thể, nhưng không nên trông chờ. Trong đại dịch 2009 ở Anh, 342 người lớn khỏe mạnh được theo dõi; ai sẵn có nhiều tế bào T CD8 nhận diện phần lõi ít thay đổi của virus cúm thì khi nhiễm A/H1N1 đại dịch có triệu chứng nhẹ hơn, dù chưa có kháng thể với virus mới (Sridhar và cộng sự, 2013). Đây là mối tương quan, không chứng minh mọi lần mắc sau đều nhẹ. Với trẻ nhỏ, người trên 65 tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hay suy giảm miễn dịch, lần nhiễm nào cũng có thể gây biến chứng; xem bài biến chứng của cúm A. Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Khỏi cúm rồi lại sốt: mắc cúm lần nữa hay bệnh khác?

Không tự phân biệt được bằng triệu chứng. Các bước dưới đây là gợi ý thực hành:

1. Đã hết sốt, khỏe lại nhiều ngày rồi mới sốt, ho mới: có thể là đợt nhiễm mới, do cúm loại khác hoặc virus hô hấp khác.
2. Chưa khỏi hẳn mà sốt lại, ho nặng hơn, khó thở: có thể là biến chứng như viêm phổi, cần đi khám sớm.
3. Test nhanh chỉ cho biết cúm A hay cúm B; âm tính không loại trừ hoàn toàn cúm.
4. Không tự dùng lại thuốc kháng virus hay kháng sinh còn thừa từ lần trước.
5. Nghỉ ở nhà, đeo khẩu trang khi gần người khác, nhất là trẻ nhỏ và người già.

Kiến thức nền có trong bài trụ bệnh cúm A: triệu chứng và cách phòng ngừa.

Vừa khỏi cúm A có cần tiêm vaccine cúm không?

Có, nếu không có chống chỉ định. Một lần nhiễm tự nhiên chủ yếu tạo miễn dịch với một chủng, còn vaccine cúm mùa chứa ba thành phần. Theo khuyến nghị của WHO ngày 27/02/2026, vaccine mùa 2026–2027 ở bán cầu Bắc gồm một chủng A/H1N1pdm09, một chủng A/H3N2 và một chủng B dòng Victoria.

Điểm so sánh	Miễn dịch sau khi mắc cúm	Vaccine cúm mùa
Phạm vi	Chủ yếu chủng vừa gặp	A/H1N1, A/H3N2 và cúm B
Theo kịp virus mới	Không	Thành phần xem xét lại mỗi năm
Cái giá phải trả	Một lần bệnh, có nguy cơ biến chứng	Phản ứng sau tiêm, thường nhẹ

Vaccine giảm nguy cơ chứ không bảo vệ trọn vẹn. Tổng quan Cochrane cho thấy ở người lớn khỏe mạnh, vaccine bất hoạt có lẽ giảm tỷ lệ mắc cúm từ 2,3% xuống 0,9%, khoảng 71 người tiêm thì bớt 1 ca; sốt sau tiêm tăng nhẹ từ 1,5% lên 2,3% (Demicheli và cộng sự, 2018). Bảo vệ cũng giảm dần: tổng hợp 35 nghiên cứu ở người 18–65 tuổi cho thấy quá 5 tháng sau tiêm, hiệu quả với A/H3N2 và cúm B không còn khác biệt có ý nghĩa, với A/H1 vẫn còn (Nazareth và cộng sự, 2025). Vì vậy nên tiêm mỗi năm; thời điểm tiêm xem bài vaccine cúm mùa: ai nên tiêm, tiêm lúc nào. Gợi ý thực hành: đang sốt thì thường hẹn tiêm khi đã khỏe lại; hỏi nhân viên y tế tại điểm tiêm.

Câu hỏi thường gặp

Mắc cúm A và cúm B cùng lúc có được không?

Có thể; nhóm học sinh được Sở Y tế TP.HCM công bố (Tuổi Trẻ, 18/10/2026) có 1 em nhiễm cả hai.

Mắc cúm rồi có miễn dịch suốt đời không?

Không với cúm mùa; ở trẻ em, bảo vệ với đúng phân nhóm giảm dần sau khoảng 1–2 năm (Wraith và cộng sự, 2022).

Test nhanh có cho biết H1N1 hay H3N2 không?

Thường không; định phân nhóm cần RT-PCR.

Đã tiêm vaccine mà vẫn mắc cúm có phải vaccine vô ích?

Không hẳn; vaccine giảm nguy cơ chứ không bảo vệ trọn vẹn, và hiệu quả giảm dần theo thời gian.

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Horby P, Mai le Q, Fox A, et al. The epidemiology of interpandemic and pandemic influenza in Vietnam, 2007-2010: the Ha Nam household cohort study I. Am J Epidemiol. 2012;175(10):1062-74. doi:10.1093/aje/kws121. PMID 22411862. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22411862/
2. Carrat F, Flahault A. Influenza vaccine: the challenge of antigenic drift. Vaccine. 2007;25(39-40):6852-62. doi:10.1016/j.vaccine.2007.07.027. PMID 17719149. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17719149/
3. Wang C, Gao Y, Li W, et al. Short-term risks of influenza and COVID-19 following influenza infection: A self-controlled case series study. Int J Infect Dis. 2025;162:108221. doi:10.1016/j.ijid.2025.108221. PMID 41253202. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41253202/
4. Wraith S, Balmaseda A, Carrillo FAB, et al. Homotypic protection against influenza in a pediatric cohort in Managua, Nicaragua. Nat Commun. 2022;13(1):1190. doi:10.1038/s41467-022-28858-9. PMID 35246548. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35246548/
5. Nakajima S, Nishikawa F, Nakamura K, et al. Reinfection with influenza B virus in children: analysis of the reinfection influenza B viruses. Epidemiol Infect. 1994;113(1):103-12. doi:10.1017/s0950268800051517. PMID 8062866. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8062866/
6. Sridhar S, Begom S, Bermingham A, et al. Cellular immune correlates of protection against symptomatic pandemic influenza. Nat Med. 2013;19(10):1305-12. doi:10.1038/nm.3350. PMID 24056771. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24056771/
7. Demicheli V, Jefferson T, Ferroni E, et al. Vaccines for preventing influenza in healthy adults. Cochrane Database Syst Rev. 2018;2(2):CD001269. doi:10.1002/14651858.CD001269.pub6. PMID 29388196. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29388196/
8. Nazareth J, Veli N, Pan D, et al. Duration of the serological response and effectiveness of the inactivated influenza vaccine in healthy adults aged 18-65 years: a systematic review and meta-analysis. Lancet Microbe. 2025;6(11):101136. doi:10.1016/j.lanmic.2025.101136. PMID 41067240. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41067240/

Nguồn tin trong nước:

• Báo Tin tức (16/10/2026). TP Hồ Chí Minh: Dịch cúm A đang lan nhanh, người dân cần chủ động phòng bệnh. https://baotintuc.vn/tp-ho-chi-minh-dich-cum-a-dang-lan-nhanh-nguoi-dan-can-chu-dong-phong-benh-post1394597.html
• Tuổi Trẻ (18/10/2026, đăng lại trên ttbc-hcm.gov.vn). TP.HCM ghi nhận học sinh thứ 4 mắc não mô cầu, nhiều học sinh dương tính cúm mùa và rhinovirus. https://ttbc-hcm.gov.vn/tp-hcm-ghi-nhan-hoc-sinh-thu-4-mac-nao-mo-cau-nhieu-hoc-sinh-duong-tinh-cum-mua-va-rhinovirus-1022480.html

Khuyến nghị của WHO:

• WHO (27/02/2026). Khuyến nghị thành phần vaccine cúm mùa 2026-2027, bán cầu Bắc. https://www.who.int/news/item/27-02-2026-recommendations-for-influenza-vaccine-composition-for-the-2026-2027-northern-hemisphere-season

Đọc tiếp

• Phân biệt cúm A với cảm lạnh, COVID-19 và sốt xuất huyết
• Cúm A bao lâu thì khỏi và bao lâu thì hết lây?
• Thuốc kháng virus cúm: khi nào cần dùng và vì sao không tự mua
• Cúm A ở trẻ em: dấu hiệu nặng cần đưa đi viện ngay
• Cúm mùa: nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng bệnh

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ