Cúm A ở người bị hen phế quản và bệnh phổi mạn tính

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 27/10/2026

Cúm A ở người bị hen phế quản hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) dễ chuyển nặng hơn ở người khỏe mạnh, vì virus có thể làm bùng phát cơn hen, đợt cấp COPD và viêm phổi. Theo CDC Hoa Kỳ, nguy cơ biến chứng tăng kể cả khi hen nhẹ. Bốn việc nên làm: tiêm vaccine cúm dạng tiêm mỗi năm, không tự ngưng thuốc kiểm soát hen hoặc COPD, liên hệ bác sĩ ngay khi có triệu chứng cúm, và đi cấp cứu khi khó thở tăng mà thuốc cắt cơn không đỡ.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Người bị hen mắc cúm A có dễ nặng?	Có; dễ lên cơn hen, viêm phổi
Cúm có gây đợt cấp COPD?	Có thể; cúm là một trong các virus hay gặp
Nên tiêm vaccine loại nào?	Vaccine dạng tiêm, mỗi năm
Bị cúm có ngưng thuốc hen?	Không tự ngưng
Khi nào đi cấp cứu?	Khó thở tăng, thuốc cắt cơn không đỡ, môi tím

Mùa cúm này, người bị hen và bệnh phổi mạn tính cần lưu ý gì?

Số ca cúm đang gia tăng ở miền Bắc. CDC Hà Nội cho biết trung bình “200 – 300 trường hợp mắc cúm mỗi tuần” (Hà Nội Mới, 24/10/2026). Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội (26/10/2026) ghi nhận: “Các bệnh viện lớn đều rất đông bệnh nhân, tập trung nhiều ở nhóm trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.” Người bị hen, COPD thuộc nhóm có bệnh nền: không chủ quan nhưng không hoang mang. Số liệu theo tuần xem trang tình hình cúm A tại Việt Nam.

Vì sao cúm A dễ làm hen và COPD nặng lên?

Đường thở của người bị hen hay COPD vốn đã viêm mạn tính và dễ co thắt; virus cúm làm viêm tăng thêm, đờm nhiều hơn, phế quản hẹp lại (kiến thức sinh lý bệnh chung). CDC Hoa Kỳ nêu: cúm có thể kích phát cơn hen, và người bị hen dễ bị viêm phổi sau cúm hơn người không bị hen.

Với COPD, tổng quan 8 nghiên cứu dùng kỹ thuật PCR phát hiện virus hô hấp ở trung bình 34,1% đợt cấp; virus cúm chiếm 7,4%, và ở các nghiên cứu châu Á thì cúm là virus gặp nhiều nhất (Mohan và cộng sự, 2010). Không phải đợt cấp nào cũng do cúm, nhưng trong mùa cúm cần nghĩ tới khả năng này.

Người bị hen, COPD mắc cúm A có dễ phải nhập viện không?

Bệnh phổi mạn tính rất hay gặp ở người nhập viện vì cúm. Số liệu giám sát tại Mỹ từ mùa 2010–2011 đến 2022–2023 cho thấy hen là một trong các bệnh nền hay gặp nhất ở trẻ em nhập viện vì cúm, còn bệnh phổi mạn tính nằm trong nhóm hay gặp nhất ở người lớn; 14,1–22,3% người nhập viện phải vào hồi sức tích cực tùy mùa (Naquin và cộng sự, 2024). Ở 16.140 người 18–49 tuổi nhập viện vì cúm, hen là một trong ba bệnh mạn tính hay gặp nhất; bệnh phổi mạn tính đi kèm nguy cơ vào hồi sức, thở máy, tử vong cao hơn, và chưa tiêm vaccine mùa đó làm tăng nguy cơ tử vong (tỷ số chênh 1,48) (Famati và cộng sự, 2023). Các biến chứng chung xem bài biến chứng của cúm A.

Người bị hen, COPD nên tiêm vaccine cúm loại nào?

Vaccine dạng tiêm, nhắc lại mỗi năm. Ủy ban Tư vấn Tiêm chủng Hoa Kỳ (ACIP) khuyến cáo tiêm vaccine cúm hằng năm cho mọi người từ 6 tháng tuổi không có chống chỉ định; ngoài vaccine tiêm còn có vaccine sống giảm độc lực dạng xịt mũi (Grohskopf và cộng sự, 2025). CDC Hoa Kỳ lưu ý: người bị hen nhìn chung không nên dùng vaccine xịt mũi; trẻ 2–4 tuổi bị hen hoặc có khò khè trong 12 tháng qua không được dùng; từ 5 tuổi trở lên cần hỏi nhân viên y tế.

Tổng quan Cochrane gộp hai thử nghiệm trên 1.526 người lớn và 712 trẻ trên 3 tuổi bị hen: vaccine bất hoạt không làm tăng đáng kể đợt hen trong 2 tuần sau tiêm. Mức bảo vệ khỏi đợt hen do cúm thì chưa chắc chắn, vì thử nghiệm duy nhất đo điều này (696 trẻ) không thấy giảm rõ (Cates và Rowe, 2013). Mùa 2025–2026 tại Mỹ, ước tính giữa mùa vaccine giảm khoảng 30% nguy cơ nhập viện vì cúm ở người lớn và 41% ở trẻ em (Maloney và cộng sự, 2026).

Điểm so sánh	Vaccine bất hoạt (tiêm)	Vaccine sống (xịt mũi)
Người bị hen	Khuyến cáo hằng năm	Nhìn chung không dùng
Trẻ 2–4 tuổi bị hen, khò khè	Dùng được	Không dùng
Ảnh hưởng tới cơn hen	Không tăng đáng kể sau tiêm	Chưa đủ dữ liệu ở trẻ nhỏ

Gợi ý thực hành: tiêm khi bệnh đang ổn định; đang sốt hay đang đợt cấp thì hẹn tiêm lại. Lịch tiêm xem bài vaccine cúm mùa: ai nên tiêm, tiêm lúc nào.

Đang bị cúm A có nên ngưng thuốc hen, thuốc COPD không?

Không tự ngưng. CDC Hoa Kỳ khuyên người bị hen dùng thuốc đúng như bác sĩ dặn, có sẵn thuốc hằng ngày cho ít nhất 2 tuần, biết dùng bình hít và có kế hoạch hành động hen bằng văn bản lập cùng bác sĩ. Khi có triệu chứng cúm (gợi ý thực hành):

1. Gọi bác sĩ ngay, nói rõ mình bị hen hoặc COPD.
2. Tiếp tục thuốc hít dự phòng đúng liều đã kê.
3. Làm theo kế hoạch hành động; ghi số lần dùng thuốc cắt cơn mỗi ngày.
4. Có máy đo SpO2 hoặc lưu lượng đỉnh thì đo sáng, tối.
5. Không tự mua kháng sinh, corticoid uống hay thuốc kháng virus.

Người bị hen, COPD mắc cúm A có cần thuốc kháng virus sớm không?

Bác sĩ thường cân nhắc sớm vì đây là nhóm nguy cơ cao. Ở 6.044 trẻ nhập viện vì cúm tại Mỹ (26% bị hen), dùng oseltamivir đi kèm nguy cơ vào hồi sức thấp hơn 31% (Rytlewski và cộng sự, 2026); đây là nghiên cứu quan sát. Thử nghiệm ngẫu nhiên nhỏ trên 179 trẻ 6–12 tuổi bị hen nhiễm cúm: oseltamivir không rút ngắn rõ thời gian khỏi bệnh, nhưng chức năng phổi cải thiện nhiều hơn (10,8% so với 4,7%) (Johnston và cộng sự, 2005). CDC Hoa Kỳ khuyên người bị hen không dùng zanamivir dạng hít vì có thể gây khò khè. Loại thuốc, liều do bác sĩ quyết định; xem thêm bài thuốc kháng virus cúm: khi nào cần dùng. Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Dấu hiệu nào cần đi cấp cứu ngay?

• Khó thở tăng, thở nhanh, phải ngồi dậy mới thở được.
• Dùng thuốc cắt cơn không đỡ, hoặc đỡ ít lâu lại khó thở.
• Nói không thành câu; môi, đầu ngón tay tím tái.
• Lơ mơ, lú lẫn; SpO2 thấp hơn mức bác sĩ dặn.

Khó thở, thở nhanh, tím tái là dấu hiệu bác sĩ một bệnh viện công khuyên đi viện ngay (Hà Nội Mới, 24/10/2026); các ý khác là gợi ý thực hành. Kiến thức nền xem bài trụ bệnh cúm A: triệu chứng và cách phòng ngừa.

Câu hỏi thường gặp

Hen nhẹ, lâu không lên cơn thì có cần lo khi mắc cúm A?

Có; theo CDC Hoa Kỳ, nguy cơ biến chứng tăng cả khi hen nhẹ.

Tiêm vaccine cúm có làm lên cơn hen không?

Với vaccine bất hoạt dạng tiêm, thử nghiệm không thấy tăng đáng kể đợt hen trong 2 tuần sau tiêm (Cates và Rowe, 2013).

Bị cúm có nên uống sẵn kháng sinh để tránh đợt cấp COPD?

Không tự dùng; kháng sinh không diệt virus cúm, chỉ dùng khi bác sĩ xác định có nhiễm khuẩn.

Có nên tự tăng liều thuốc hít khi bị cúm?

Chỉ tăng theo kế hoạch bác sĩ đã lập; chưa có kế hoạch thì gọi bác sĩ (gợi ý thực hành).

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Mohan A, Chandra S, Agarwal D, et al. Prevalence of viral infection detected by PCR and RT-PCR in patients with acute exacerbation of COPD: a systematic review. Respirology. 2010;15(3):536-42. doi:10.1111/j.1440-1843.2010.01722.x. PMID 20415983. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20415983/
2. Naquin A, O’Halloran A, Ujamaa D, et al. Laboratory-Confirmed Influenza-Associated Hospitalizations Among Children and Adults – Influenza Hospitalization Surveillance Network, United States, 2010-2023. MMWR Surveill Summ. 2024;73(6):1-18. doi:10.15585/mmwr.ss7706a1. PMID 39471107. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39471107/
3. Famati EA, Ujamaa D, O’Halloran A, et al. Association of Chronic Medical Conditions With Severe Outcomes Among Nonpregnant Adults 18-49 Years Old Hospitalized With Influenza, FluSurv-NET, 2011-2019. Open Forum Infect Dis. 2023;10(12):ofad599. doi:10.1093/ofid/ofad599. PMID 38130595. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38130595/
4. Grohskopf LA, Blanton LH, Ferdinands JM, et al. Prevention and Control of Seasonal Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices – United States, 2025-26 Influenza Season. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2025;74(32):500-507. doi:10.15585/mmwr.mm7432a2. PMID 40879559. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40879559/
5. Cates CJ, Rowe BH. Vaccines for preventing influenza in people with asthma. Cochrane Database Syst Rev. 2013;2013(2):CD000364. doi:10.1002/14651858.CD000364.pub4. PMID 23450529. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23450529/
6. Maloney P, Reeves EL, Wielgosz K, et al. Interim Estimates of 2025-26 Seasonal Influenza Vaccine Effectiveness – United States, September 2025-February 2026. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2026;75(9):116-123. doi:10.15585/mmwr.mm7509a2. PMID 41818161. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41818161/
7. Rytlewski K, Dunn A, O’Halloran A, et al. Effectiveness of Oseltamivir in Hospitalized Children With Laboratory-Confirmed Influenza, 2014-2023. JAMA Pediatr. 2026;180(10):1116-1124. doi:10.1001/jamapediatrics.2026.3376. PMID 42573991. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42573991/
8. Johnston SL, Ferrero F, Garcia ML, et al. Oral oseltamivir improves pulmonary function and reduces exacerbation frequency for influenza-infected children with asthma. Pediatr Infect Dis J. 2005;24(3):225-32. doi:10.1097/01.inf.0000154322.38267.ce. PMID 15750458. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15750458/

Nguồn tin trong nước:

• Hà Nội Mới (24/10/2026). Cúm A gia tăng, cảnh giác biến chứng nặng. https://hanoimoi.vn/cum-a-gia-tang-canh-giac-bien-chung-nang-1762582.html
• Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội (26/10/2026). Gia tăng bệnh nhân cúm A nặng nhập viện. https://hanoionline.vn/gia-tang-benh-nhan-cum-a-nang-nhap-vien-246261026122410437.htm

Nguồn hướng dẫn chuyên môn:

• CDC Hoa Kỳ (cập nhật 05/09/2024). Flu and People with Asthma. https://www.cdc.gov/flu/highrisk/asthma.html

Đọc tiếp

• Chăm sóc người bị cúm A tại nhà: nghỉ ngơi, ăn uống và cách ly
• Bị cúm A có cần uống kháng sinh không?
• Ho có đờm kéo dài sau cảm cúm: vì sao lâu hết và nên làm gì
• Cúm A bao lâu thì khỏi và bao lâu thì hết lây?
• Phân biệt cúm A với cảm lạnh, COVID-19 và sốt xuất huyết

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ