Khàn tiếng, mất tiếng khi bị cúm: chăm sóc giọng nói thế nào

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Cập nhật: 29/10/2026

Khàn tiếng, mất tiếng khi bị cúm thường do virus gây viêm thanh quản cấp làm dây thanh sưng nề, và phần lớn sẽ đỡ dần khi cơ thể hồi phục. Việc cần làm là cho giọng nghỉ (nói ít, nói nhỏ nhẹ, không thì thầm), uống đủ nước, giữ không khí đủ ẩm, tránh hắng giọng và la hét. Kháng sinh không giúp giọng trở lại nhanh hơn. Mất tiếng khi bị cúm cần đi khám nếu khàn quá 4 tuần, kèm khó thở, khó nuốt, ho ra máu, hoặc khi trẻ nhỏ có tiếng thở rít, ho ông ổng.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Vì sao mất tiếng?	Virus cúm gây viêm thanh quản cấp, dây thanh sưng nề
Kéo dài bao lâu?	Thường đỡ dần cùng các triệu chứng cúm; quá 4 tuần cần soi thanh quản
Có nên nói thì thầm?	Không; với đa số người, thì thầm làm thanh quản gắng sức hơn
Có cần kháng sinh?	Thường không; Cochrane không thấy cải thiện giọng đo khách quan
Trẻ khàn tiếng, thở rít?	Nghĩ tới viêm thanh khí phế quản (croup), đưa trẻ đi khám ngay

Cúm đang gia tăng ở đâu và vì sao nhiều người bị khàn tiếng lúc này?

Theo Hà Nội Mới (24/10/2026), CDC Hà Nội ghi nhận thời gian gần đây “trung bình 200 – 300 trường hợp mắc cúm mỗi tuần”. Báo Tin tức – TTXVN (19/10/2026) dẫn số liệu CDC Quảng Ninh: “Chỉ riêng từ đầu tháng 10 tới nay, thành phố đã ghi nhận 404 ca mắc cúm, trong khi từ đầu năm 2026 tới nay là 2.342 ca.” Khàn tiếng hay đi cùng đau họng và ho trong mùa cúm. Không chủ quan nhưng không hoang mang. Xem thêm tình hình cúm A tại Việt Nam và bài nền bệnh cúm A: triệu chứng và cách phòng ngừa.

Vì sao bị cúm lại khàn tiếng, thậm chí mất tiếng?

Giọng nói được tạo ra khi hai dây thanh trong thanh quản áp sát và rung đều. Khi virus cúm gây viêm đường hô hấp trên, niêm mạc thanh quản cũng có thể bị viêm: dây thanh sưng nề, rung kém đều nên giọng khàn, đứt quãng, nặng hơn thì gần như mất tiếng. Tổng quan Cochrane mô tả viêm thanh quản cấp là bệnh thường gặp, thường được chẩn đoán qua bệnh sử và điều trị chủ yếu nhắm vào triệu chứng (Reveiz và cộng sự, 2015). Hướng dẫn của Viện Hàn lâm Tai Mũi Họng – Phẫu thuật Đầu cổ Hoa Kỳ (AAO-HNS) ghi nhận gần một phần ba dân số bị khàn tiếng ít nhất một lần trong đời (Stachler và cộng sự, 2018).

Khi bị cúm, ho từng cơn mạnh làm dây thanh va đập liên tục, nghẹt mũi khiến phải thở bằng miệng làm khô thanh quản, sốt và ăn uống kém dễ thiếu nước; nhiều người vẫn cố nói to khi giọng đã khàn. Ở người lớn, biến chứng hay gặp của cúm gồm viêm xoang, viêm họng, viêm phế quản; trẻ em đặc biệt dễ bị viêm thanh khí phế quản (croup) và viêm tai giữa sau cúm (Ruf và Szucs, 2009). Phần đau rát họng đi kèm xem bài đau rát họng khi bị cúm A.

Khàn tiếng do cúm kéo dài bao lâu và khi nào là bất thường?

Chúng tôi không tìm thấy nguồn nêu con số riêng cho khàn tiếng do cúm. Gợi ý thực hành: giọng thường đỡ dần trong vài ngày đến khoảng hai tuần, song song với lúc hết sốt, bớt ho. Hướng dẫn AAO-HNS khuyến cáo soi thanh quản khi khàn tiếng không hết hoặc không cải thiện sau 4 tuần, hoặc sớm hơn nếu nghi nguyên nhân nghiêm trọng (Stachler và cộng sự, 2018):

Tình huống	Hướng xử trí
Khàn vài ngày, đỡ dần khi bớt sốt, bớt ho	Chăm sóc tại nhà, nghỉ giọng
Khàn quá 4 tuần dù đã hết cúm	Khám tai mũi họng, soi thanh quản
Khàn kèm khó thở hoặc tiếng thở rít	Đi khám ngay
Người hút thuốc lá, có khối sưng ở cổ, mới phẫu thuật vùng cổ ngực	Khám sớm, không chờ đủ 4 tuần
Người dùng giọng nghề nghiệp	Khám sớm khi giọng ảnh hưởng công việc

Khàn tiếng kéo dài vì phải nói nhiều chứ không do cúm, xem bài khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và người nói nhiều.

Trẻ bị cúm khàn tiếng, ho ông ổng, thở rít: khi nào phải đi viện?

Ở trẻ nhỏ, khàn tiếng kèm ho ông ổng và tiếng rít khi hít vào gợi ý croup: nhiễm virus cấp làm niêm mạc đường thở trên viêm, phù nề; phần lớn nhẹ nhưng có thể gây suy hô hấp (Moraa và cộng sự, 2018). Trong dữ liệu bệnh viện công tại Hồng Kông 2015–2019, croup gặp ở 1,9% trẻ 0–11 tuổi nhập viện vì cúm và 5,4% trẻ nhập viện vì virus á cúm (Tso và cộng sự, 2022). Tổng quan Cochrane 45 thử nghiệm với 5.888 trẻ cho thấy glucocorticoid giúp giảm triệu chứng croup sau 2 giờ, rút ngắn thời gian nằm viện (Aregbesola và cộng sự, 2023); đây là thuốc do bác sĩ quyết định, cha mẹ không tự mua cho trẻ uống.

Đưa trẻ đi khám ngay hoặc gọi cấp cứu 115 khi (gợi ý thực hành): thở rít cả lúc nằm yên; thở nhanh, rút lõm lồng ngực; chảy dãi, không nuốt được; môi tím, li bì.

Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Mất tiếng do cúm có cần kháng sinh, corticoid hay thuốc kháng virus?

Tổng quan Cochrane gồm 3 thử nghiệm với 351 người lớn viêm thanh quản cấp cho thấy kháng sinh không cải thiện điểm giọng đo khách quan so với giả dược; vài lợi ích nhỏ về cảm nhận chủ quan có lẽ không bù được tác dụng phụ và nguy cơ kháng kháng sinh (Reveiz và cộng sự, 2015). Hướng dẫn AAO-HNS khuyến cáo mạnh không kê kháng sinh thường quy để điều trị khàn tiếng, và không dùng corticoid thường quy trước khi soi thanh quản (Stachler và cộng sự, 2018). Thuốc kháng virus cúm là thuốc kê đơn, bác sĩ cân nhắc theo mức độ bệnh và nhóm nguy cơ; xem bài thuốc kháng virus cúm: khi nào cần dùng.

Nghỉ giọng thế nào cho đúng, có nên nói thì thầm?

Nhiều người nghĩ thì thầm là cách cho giọng nghỉ. Khi soi thanh quản 100 người có vấn đề về giọng, 69% tăng gắng sức ở vùng trên thanh môn lúc thì thầm, 18% không thay đổi và 13% giảm (Rubin và cộng sự, 2006). Vậy với đa số người, nên nói ít và nói nhỏ nhẹ bằng giọng tự nhiên thay vì thì thầm. Các bước nghỉ giọng (gợi ý thực hành):

1. Nói ít nhất có thể trong 2–3 ngày đầu; nhắn tin thay lời nói.
2. Khi cần nói, nói câu ngắn, âm lượng vừa, không cố nói to.
3. Tránh la hét, hát, gọi điện dài, nói ở nơi ồn.
4. Không hắng giọng mạnh; thấy vướng thì nhấp ngụm nước rồi nuốt.
5. Tăng dần lượng nói khi giọng trở lại; dừng khi thấy mỏi giọng.

Uống nước, xông hơi, giữ ẩm không khí giúp giọng thế nào?

Tổng quan hệ thống ở người lớn ghi nhận: nhịn ăn uống làm các chỉ số âm học của giọng xấu đi, uống nước cải thiện các chỉ số này; thở bằng miệng làm khô bề mặt dây thanh và khiến nói tốn sức hơn; hít hơi nước cải thiện một số chỉ số âm học; caffeine không thấy ảnh hưởng xấu tới giọng (Alves và cộng sự, 2017). Các nghiên cứu này chủ yếu trên người khỏe, không riêng người bị cúm. Gợi ý thực hành: uống nước ấm từng ngụm suốt ngày; giữ phòng ngủ đủ ẩm; hít hơi nước ấm ở khoảng cách an toàn, không cho trẻ nhỏ xông nồi nước sôi vì dễ bỏng; rửa mũi cho bớt nghẹt để đỡ thở bằng miệng; tránh khói thuốc lá, rượu bia.

Họng khô rát đi kèm khàn tiếng: chăm sóc tại chỗ thế nào?

Khàn tiếng khi bị cúm hay đi cùng đau, rát, ngứa họng, khiến người bệnh muốn hắng giọng nhiều hơn. Uống nước ấm, súc họng bằng nước muối loãng, giữ ẩm không khí giúp họng dễ chịu (gợi ý thực hành). Dây thanh nằm sâu trong thanh quản, nên chăm sóc ở vùng họng, miệng không thay được việc nghỉ giọng.

Câu hỏi thường gặp

Mất tiếng khi bị cúm có lây không?

Giọng khàn không lây, nhưng virus cúm thì lây; thời gian còn lây phụ thuộc vào bệnh cúm, không phụ thuộc vào giọng.

Nước ấm pha mật ong, gừng có làm giọng trở lại nhanh hơn?

Nước ấm làm họng dễ chịu; chưa có bằng chứng làm dây thanh hết sưng nhanh hơn. Không cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong.

Bao lâu thì đi làm, đi dạy lại được?

Theo CDC Hoa Kỳ, trở lại sinh hoạt khi đã đỡ và hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt; sau đó tăng dần thời gian nói.

Hết cúm 3 tuần mà giọng vẫn khàn có đáng lo không?

Nên khám sớm nếu bạn hút thuốc lá, dùng giọng nghề nghiệp hoặc giọng không đỡ chút nào (Stachler và cộng sự, 2018).

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Reveiz L, Cardona AF. Antibiotics for acute laryngitis in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2015;2015(5):CD004783. doi:10.1002/14651858.CD004783.pub5. PMID 26002823. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26002823/
2. Stachler RJ, Francis DO, Schwartz SR, et al. Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2018;158(1_suppl):S1-S42. doi:10.1177/0194599817751030. PMID 29494321. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29494321/
3. Ruf BR, Szucs T. Reducing the burden of influenza-associated complications with antiviral therapy. Infection. 2009;37(3):186-96. doi:10.1007/s15010-009-8241-1. PMID 19471854. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19471854/
4. Moraa I, Sturman N, McGuire TM, et al. Heliox for croup in children. Cochrane Database Syst Rev. 2018;10(10):CD006822. doi:10.1002/14651858.CD006822.pub5. PMID 30371952. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30371952/
5. Tso WWY, Kwan MYW, Wang YL, et al. Severity of SARS-CoV-2 Omicron BA.2 infection in unvaccinated hospitalized children: comparison to influenza and parainfluenza infections. Emerg Microbes Infect. 2022;11(1):1742-1750. doi:10.1080/22221751.2022.2093135. PMID 35730665. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35730665/
6. Aregbesola A, Tam CM, Kothari A, et al. Glucocorticoids for croup in children. Cochrane Database Syst Rev. 2023;1(1):CD001955. doi:10.1002/14651858.CD001955.pub5. PMID 36626194. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36626194/
7. Rubin AD, Praneetvatakul V, Gherson S, et al. Laryngeal hyperfunction during whispering: reality or myth? J Voice. 2006;20(1):121-7. doi:10.1016/j.jvoice.2004.10.007. PMID 16503476. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16503476/
8. Alves M, Krüger E, Pillay B, et al. The Effect of Hydration on Voice Quality in Adults: A Systematic Review. J Voice. 2017;33(1):125.e13-125.e28. doi:10.1016/j.jvoice.2017.10.001. PMID 29122414. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29122414/

Nguồn tin trong nước:

• Hà Nội Mới (24/10/2026). Cúm A gia tăng, cảnh giác biến chứng nặng. https://hanoimoi.vn/cum-a-gia-tang-canh-giac-bien-chung-nang-1762582.html
• Báo Tin tức – TTXVN (19/10/2026, Văn Đức). Gia tăng số người mắc cúm A phải nhập viện. https://baotintuc.vn/gia-tang-so-nguoi-mac-cum-a-phai-nhap-vien-post1395608.html

Đọc tiếp

• Cúm A ở trẻ em: dấu hiệu nặng cần đưa đi viện ngay
• Nghẹt mũi, sổ mũi khi bị cúm: rửa mũi thế nào cho đúng
• Chăm sóc người bị cúm A tại nhà
• Ho khan về đêm ở người lớn
• Viêm họng: nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ