Hỉ mũi ra máu, hắt hơi có máu: nguyên nhân thường gặp và khi nào cần khám

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 30/10/2026

Hỉ mũi ra máu hay hắt hơi thấy dịch mũi lẫn tia máu phần lớn do mạch máu nhỏ ở phía trước vách ngăn mũi bị vỡ khi niêm mạc khô, bị cậy, bị xì mạnh hoặc đang viêm, và thường cầm được tại nhà. Theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Tai Mũi Họng Hoa Kỳ (AAO-HNS), ít nhất 60% người dân Mỹ từng bị chảy máu mũi, nhưng chỉ khoảng 6% phải đi khám (Tunkel và cộng sự, 2020). Bài này giải thích nguyên nhân thường gặp, cách cầm máu đúng, lưu ý cho trẻ em và người dùng thuốc chống đông, cùng các dấu hiệu cần đi khám.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Máu thường chảy từ đâu?	Phía trước mũi, hơn 90% trường hợp
Nguyên nhân hay gặp?	Niêm mạc khô, cậy mũi, xì mạnh, viêm mũi
Cầm máu tại nhà thế nào?	Ngồi cúi về trước, bóp phần mềm của mũi 10–15 phút
Có nên ngửa đầu ra sau?	Không, máu dễ chảy xuống họng
Khi nào đi cấp cứu?	Chảy quá 10–15 phút dù bóp đúng, chóng mặt, khó thở

Vì sao hỉ mũi, hắt hơi lại ra máu?

Niêm mạc mũi mỏng, có nhiều mạch máu nhỏ nằm sát bề mặt. Hơn 90% trường hợp chảy máu mũi xuất phát từ hệ mạch phía trước mũi (Womack và cộng sự, 2018), vùng trước vách ngăn quen gọi là điểm mạch Kiesselbach. Khi hắt hơi hoặc hỉ mũi mạnh, áp lực trong mũi tăng đột ngột, vảy khô bong ra kéo rách mạch nhỏ, nên dịch mũi lẫn tia máu.

NHS (Anh) nêu cậy mũi, xì mũi quá mạnh và mũi quá khô là các nguyên nhân thường gặp. Chảy máu từ sâu phía sau mũi ít gặp hơn, chủ yếu ở người lớn, thường ra nhiều máu và hay phải xử trí tại bệnh viện (Womack và cộng sự, 2018).

Những nguyên nhân thường gặp gây hỉ mũi ra máu là gì?

Nguyên nhân	Cơ chế	Gợi ý xử lý
Không khí khô, điều hòa, đổi mùa	Niêm mạc khô, nứt, đóng vảy	Giữ ẩm niêm mạc và phòng ngủ
Cậy mũi, xì mũi mạnh	Tổn thương trực tiếp mạch nhỏ	Xì nhẹ từng bên, cắt ngắn móng tay
Cảm lạnh, viêm mũi dị ứng, viêm xoang	Niêm mạc sung huyết, xì mũi nhiều lần	Khám và chữa bệnh nền
Corticoid xịt mũi	Kích ứng niêm mạc, nhất là khi xịt trúng vách ngăn	Xịt hướng ra cánh mũi ngoài, báo bác sĩ
Thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu	Máu khó đông hơn	Không tự ngừng thuốc, hỏi bác sĩ
Vẹo vách ngăn, chấn thương mũi	Luồng khí làm khô một điểm, tổn thương cấu trúc	Khám tai mũi họng
Ít gặp: rối loạn đông máu, giãn mạch xuất huyết di truyền, khối u	Bất thường mạch máu hoặc đông máu	Nội soi, xét nghiệm theo chỉ định

Cột “gợi ý xử lý” là gợi ý thực hành. AAO-HNS nêu riêng hai nhóm cần chú ý: người bị giãn mạch xuất huyết di truyền và người dùng thuốc ức chế đông máu hoặc chức năng tiểu cầu (Tunkel và cộng sự, 2020).

Với corticoid xịt mũi, tổng quan Cochrane ở người viêm mũi xoang mạn (13 thử nghiệm, 2.508 người) ghi nhận nguy cơ chảy máu mũi tăng khoảng 2,7 lần so với giả dược, nhiều trường hợp chỉ là vệt máu nhỏ (Chong và cộng sự, 2016). Không tự bỏ thuốc; hãy hỏi bác sĩ về cách xịt. Nếu kèm nghẹt mũi, chảy mũi đặc kéo dài, xem bài nghẹt mũi và viêm mũi xoang. Nghẹt mũi luôn ở một bên có thể do vẹo vách ngăn mũi; nghẹt và chảy mũi kéo dài không do dị ứng có thể là viêm mũi vận mạch.

Tăng huyết áp có làm chảy máu mũi không?

Tổng quan hệ thống 9 nghiên cứu cho thấy phần lớn ghi nhận huyết áp lúc chảy máu mũi cao hơn nhóm chứng, nhưng chưa xác lập được quan hệ nhân quả vì lo lắng và hiện tượng “áo choàng trắng” có thể làm huyết áp tăng tạm thời; dù vậy, đo huyết áp lúc này có thể phát hiện tăng huyết áp chưa biết (Kikidis và cộng sự, 2013). NHS xếp người tăng huyết áp, người trên 45 tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ em vào nhóm dễ chảy máu mũi hơn. Người tăng huyết áp nên đo lại khi đã bình tĩnh và tái khám nếu chảy máu lặp lại.

Cầm máu mũi tại nhà thế nào cho đúng?

AAO-HNS khuyến cáo ép chặt, liên tục vào một phần ba dưới của mũi ít nhất 5 phút (Tunkel và cộng sự, 2020); NHS hướng dẫn người bệnh bóp mũi ngay trên lỗ mũi 10–15 phút. Các bước:

1. Ngồi, cúi người và đầu về phía trước: há miệng, nhổ máu ra thay vì nuốt (NHS).
2. Bóp phần mềm của mũi: ngón cái và ngón trỏ bóp chặt hai cánh mũi, dưới phần xương sống mũi.
3. Thở bằng miệng, giữ liên tục 10–15 phút: không buông tay giữa chừng để kiểm tra.
4. Chườm lạnh nếu có: túi đá bọc khăn đặt lên sống mũi; NHS ghi bằng chứng cho cách này chưa mạnh.
5. Sau 10–15 phút vẫn chảy nhiều: đi cấp cứu (NHS).

Không ngửa đầu ra sau hay nằm thẳng vì máu chảy xuống họng gây sặc, buồn nôn. Không nhét giấy khô sâu vào mũi, không nhỏ chanh hay nước lá cây (gợi ý thực hành).

Sau khi cầm được máu cần làm gì để bớt tái phát?

NHS khuyên trong 24 giờ sau khi hết chảy máu nên tránh xì mũi, cậy mũi, bóc vảy; tránh đồ uống nóng, rượu; tránh mang vác nặng, gắng sức và nằm thẳng. AAO-HNS khuyến cáo hướng dẫn người bệnh cách phòng ngừa, xử trí tại nhà và dấu hiệu phải khám lại; khi đã thấy điểm chảy máu, bác sĩ có thể điều trị bằng thuốc co mạch tại chỗ, đốt điểm chảy máu hoặc chất làm ẩm, bôi trơn niêm mạc (Tunkel và cộng sự, 2020).

Gợi ý thực hành ở nhà: xịt hoặc rửa mũi nước muối sinh lý khi trời hanh khô; dùng máy tạo ẩm phòng ngủ và vệ sinh máy thường xuyên; hắt hơi há miệng; xì mũi nhẹ từng bên. Cách rửa mũi đúng xem bài rửa mũi và xịt mũi thế nào cho đúng.

Trẻ em hay chảy máu cam có đáng lo không?

Ở trẻ, máu thường chảy từ phần trước vách ngăn; đóng vảy, cậy mũi, dị vật và vi khuẩn cư trú ở mũi được cho là các yếu tố liên quan (Béquignon và cộng sự, 2016). Tổng quan Cochrane về chảy máu mũi tái phát không rõ nguyên nhân ở trẻ (5 thử nghiệm, 468 trẻ) so sánh kem sát khuẩn, vaseline và đốt bạc nitrat nhưng chưa đủ để kết luận cách nào hơn; không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng (Qureishi và Burton, 2012).

Vì vậy, với trẻ hay chảy máu cam, việc chính là cầm máu đúng, cắt ngắn móng tay, nhắc trẻ không cậy mũi và đưa đi khám khi tái diễn. NHS khuyên cho trẻ dưới 2 tuổi bị chảy máu mũi đi khám. Trẻ chảy mũi hôi hoặc chảy máu ở một bên cần khám để loại trừ dị vật (gợi ý thực hành).

Người đang dùng thuốc chống đông bị chảy máu mũi cần làm gì?

AAO-HNS khuyến cáo ghi nhận các yếu tố làm chảy máu nặng hơn như tiền sử rối loạn đông máu, dùng thuốc chống đông hay chống kết tập tiểu cầu. Khi chảy máu không đe dọa tính mạng, nên áp dụng biện pháp đầu tay như ép mũi, nhét bấc (ưu tiên loại tự tiêu) trước khi tính đến đảo ngược tác dụng hay ngừng thuốc chống đông (Tunkel và cộng sự, 2020).

Bằng chứng riêng cho từng nhóm thuốc chống huyết khối còn thiếu, cần phối hợp bác sĩ huyết học, tim mạch (Musgrave và Powell, 2016); một tổng quan khác chỉ tìm được bằng chứng mức cao cho acid tranexamic (Williams và cộng sự, 2017). NHS khuyên người dùng thuốc chống đông như warfarin bị chảy máu mũi nên đi khám và mang theo thuốc đang dùng. Không tự ngừng thuốc chống đông, vì thuốc được kê để phòng đột quỵ, huyết khối.

Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Nghẹt mũi một bên kéo dài kèm giảm ngửi có thể do polyp mũi, cần nội soi để phân biệt.

Câu hỏi thường gặp

Sáng ngủ dậy hỉ mũi ra máu là sao?

Thường do không khí khô qua đêm, nhất là khi bật điều hòa; giữ ẩm phòng và mũi, đi khám nếu lặp lại nhiều ngày.

Hỉ mũi ra máu có phải dấu hiệu bệnh nặng?

Phần lớn do nguyên nhân tại chỗ, lành tính. Chảy máu một bên tái diễn kèm nghẹt mũi một bên, ù tai hoặc nổi hạch cổ thì nên khám tai mũi họng sớm.

Có nên uống vitamin C, vitamin K để bớt chảy máu mũi?

Chúng tôi chưa tra được thử nghiệm cho thấy bổ sung vitamin giảm chảy máu mũi ở người không thiếu vitamin; chỉ bổ sung khi bác sĩ xác định thiếu.

Mang thai hay bị chảy máu mũi có sao không?

NHS ghi phụ nữ mang thai dễ chảy máu mũi hơn; cầm máu như hướng dẫn trên, báo bác sĩ nếu chảy nhiều hoặc lặp lại.

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Tunkel DE, Anne S, Payne SC, et al. Clinical Practice Guideline: Nosebleed (Epistaxis). Otolaryngol Head Neck Surg. 2020;162(1_suppl):S1-S38. doi:10.1177/0194599819890327. PMID 31910111. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31910111/
2. Womack JP, Kropa J, Jimenez Stabile M. Epistaxis: Outpatient Management. Am Fam Physician. 2018;98(4):240-245. PMID 30215971. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30215971/
3. Chong LY, Head K, Hopkins C, et al. Intranasal steroids versus placebo or no intervention for chronic rhinosinusitis. Cochrane Database Syst Rev. 2016;4(4):CD011996. doi:10.1002/14651858.CD011996.pub2. PMID 27115217. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27115217/
4. Kikidis D, Tsioufis K, Papanikolaou V, et al. Is epistaxis associated with arterial hypertension? A systematic review of the literature. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2013;271(2):237-43. doi:10.1007/s00405-013-2450-z. PMID 23539411. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23539411/
5. Béquignon E, Teissier N, Gauthier A, et al. Emergency Department care of childhood epistaxis. Emerg Med J. 2016;34(8):543-548. doi:10.1136/emermed-2015-205528. PMID 27542804. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27542804/
6. Qureishi A, Burton MJ. Interventions for recurrent idiopathic epistaxis (nosebleeds) in children. Cochrane Database Syst Rev. 2012;2012(9):CD004461. doi:10.1002/14651858.CD004461.pub3. PMID 22972071. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22972071/
7. Musgrave KM, Powell J. A systematic review of anti-thrombotic therapy in epistaxis. Rhinology. 2016;54(4):292-391. doi:10.4193/Rhin16.040. PMID 27591836. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27591836/
8. Williams A, Biffen A, Pilkington N, et al. Haematological factors in the management of adult epistaxis: systematic review. J Laryngol Otol. 2017;131(12):1093-1107. doi:10.1017/S0022215117002067. PMID 29280698. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29280698/

Nguồn y tế công cộng: NHS (Anh), “Nosebleed” https://www.nhs.uk/conditions/nosebleed/

Đọc tiếp

• Vệ sinh mũi họng hằng ngày mùa cúm
• Mất khứu giác tạm thời: các nguyên nhân từ mũi xoang
• Ho khan về đêm ở người lớn
• Ho có đờm kéo dài sau cảm cúm
• Viêm họng: nguyên nhân và cách chăm sóc

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ