Ho khi mang thai: cách chăm sóc không dùng thuốc và khi nào cần khám

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn PlasmaKare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 27/10/2026

Trị ho cho bà bầu không dùng thuốc chủ yếu là chăm sóc để giảm khó chịu trong lúc cơ thể tự hồi phục, đồng thời tìm đúng nguyên nhân gây ho. Phần lớn cơn ho khi mang thai do cảm lạnh, viêm mũi thai kỳ hoặc trào ngược. Các cách có bằng chứng gồm mật ong, đồ uống ấm, súc họng và rửa mũi bằng nước muối, nằm kê cao đầu khi ho do trào ngược. Thuốc ho, thuốc cảm chỉ dùng khi bác sĩ, dược sĩ đã tư vấn. Ho kèm sốt cao, khó thở, đau ngực hoặc kéo dài trên 3 tuần cần đi khám sớm.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Nguyên nhân thường gặp?	Cảm lạnh, cúm, viêm mũi thai kỳ, trào ngược
Cách có bằng chứng?	Mật ong, đồ uống ấm, nước muối, nằm cao đầu
Mẹo dân gian?	Dùng như món ăn; chưa có thử nghiệm cho ho thai kỳ
Thuốc ho, thuốc cảm?	Chỉ dùng khi bác sĩ, dược sĩ tư vấn
Khi nào đi khám?	Sốt cao, khó thở, đau ngực, ho trên 3 tuần

Vì sao bà bầu hay bị ho khi mang thai?

Khi mang thai, thay đổi ở mũi, họng và dạ dày khiến cơn ho dễ xuất hiện hoặc kéo dài hơn. Nguyên nhân hay gặp nhất vẫn là nhiễm virus như cảm lạnh, cúm.

Viêm mũi thai kỳ là tình trạng nghẹt mũi kéo dài từ 6 tuần trở lên trong thai kỳ, không do nhiễm trùng hay dị ứng, hết trong khoảng 2 tuần sau sinh. Tình trạng này gặp ở khoảng một phần năm thai phụ và có thể bắt đầu ở bất kỳ tuần thai nào; hút thuốc lá làm tăng nguy cơ (Ellegård, 2004). Khi mũi nghẹt, người bệnh hay thở bằng miệng, dịch mũi chảy xuống họng, gây ngứa họng và ho, nhất là về đêm (gợi ý thực hành).

Trào ngược dạ dày thực quản gặp ở tới 80% phụ nữ mang thai và thường giảm sau sinh (Thélin và Richter, 2020). Ở một số người, trào ngược gây ho khan, khàn tiếng hoặc cảm giác vướng họng, thường nặng hơn khi nằm ngay sau ăn (gợi ý thực hành).

Nguyên nhân	Dấu hiệu gợi ý	Hướng chăm sóc ban đầu
Cảm lạnh do virus	Sổ mũi, đau họng, ho, sốt nhẹ hoặc không sốt	Nghỉ ngơi, uống đủ nước, mật ong, đồ uống ấm
Cúm	Sốt cao đột ngột, đau mỏi người, ho khan	Liên hệ bác sĩ sớm, không tự chờ khỏi
Viêm mũi thai kỳ	Nghẹt mũi kéo dài, không sốt, ho về đêm	Rửa mũi nước muối, nằm cao đầu
Trào ngược	Ợ nóng, ho khan sau ăn hoặc khi nằm	Bữa nhỏ, không nằm ngay sau ăn, kê cao đầu giường
Hen, dị ứng, khói bụi	Khò khè, nặng ngực, ho khi gặp tác nhân	Tránh tác nhân, khám để kiểm soát hen

Ho có đờm kéo dài sau đợt cảm cúm là tình huống hay gặp, xem thêm bài ho có đờm kéo dài sau cảm cúm.

Bà bầu bị ho có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Phần lớn cơn ho do cảm lạnh thông thường tự giảm sau một đến hai tuần. Trong các nguồn chúng tôi đã đọc, chưa có bằng chứng cho thấy bản thân cơn ho do cảm lạnh gây hại cho thai. Điều cần quan tâm hơn là bệnh gây ra cơn ho và các triệu chứng đi kèm như sốt cao, khó thở, mất nước.

Cúm là ví dụ rõ nhất. Phân tích gộp dữ liệu từng người tham gia gồm hơn 36.000 phụ nữ trong độ tuổi sinh sản mắc cúm đã xác nhận bằng xét nghiệm cho thấy mang thai làm khả năng phải nhập viện cao hơn rõ rệt (tỷ số chênh khoảng 6,8); trong nhóm đã được chăm sóc y tế, nghiên cứu không ghi nhận tỷ lệ tử vong hay nhập hồi sức cao hơn (Mertz và cộng sự, 2019). Tổ chức Y tế Thế giới xếp phụ nữ mang thai vào nhóm ưu tiên tiêm vaccine cúm. Xem thêm bài vaccine cúm mùa: ai nên tiêm và tiêm lúc nào.

Ho nhiều có thể gây mất ngủ, són tiểu; nếu đau bụng từng cơn hoặc ra huyết thì cần đi khám ngay (gợi ý thực hành).

Trị ho cho bà bầu không dùng thuốc: những cách nào có bằng chứng?

Các bước dưới đây giúp giảm khó chịu, không thay cho việc khám khi có dấu hiệu nặng. Phần lớn nghiên cứu được làm ở người trưởng thành nói chung, không riêng thai phụ.

1. Dùng mật ong: tổng quan hệ thống 14 nghiên cứu về nhiễm khuẩn hô hấp trên cho thấy so với chăm sóc thông thường, mật ong giúp giảm tần suất và mức độ ho; khi so với giả dược thì chỉ có 2 nghiên cứu và chưa thấy khác biệt rõ, nhóm tác giả cho rằng cần thêm thử nghiệm chất lượng cao (Abuelgasim và cộng sự, 2020). Có thể pha một đến hai thìa mật ong vào nước ấm. Thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ nên hỏi bác sĩ về lượng đường (gợi ý thực hành).
2. Uống đồ uống ấm: trong một thử nghiệm nhỏ ở 30 người bị cảm lạnh hoặc cúm, đồ uống nóng giúp giảm ngay và kéo dài các triệu chứng sổ mũi, ho, hắt hơi, đau họng, ớn lạnh; cùng đồ uống đó ở nhiệt độ phòng chỉ giảm sổ mũi, ho, hắt hơi. Tác giả lưu ý một phần tác dụng có thể do hiệu ứng giả dược (Sanu và Eccles, 2008).
3. Súc họng bằng nước hoặc nước muối: thử nghiệm ngẫu nhiên ở 387 người trưởng thành khỏe mạnh cho thấy súc họng bằng nước ít nhất 3 lần mỗi ngày làm giảm số ca nhiễm khuẩn hô hấp trên mới (tỷ số tỷ suất 0,64) so với nhóm không súc (Satomura và cộng sự, 2005). Đây là nghiên cứu phòng bệnh, không phải trên thai phụ đang ho. Xem bài bà bầu có nên súc miệng bằng nước muối.
4. Rửa mũi bằng nước muối khi nghẹt mũi: thử nghiệm ngẫu nhiên ở 45 thai phụ bị viêm mũi dị ứng theo mùa cho thấy rửa mũi nước muối ưu trương 3 lần mỗi ngày trong 6 tuần giúp giảm điểm triệu chứng mũi, giảm lượng thuốc kháng histamin phải dùng và không ghi nhận tác dụng bất lợi (Garavello và cộng sự, 2009). Xem thêm bài nghẹt mũi và viêm mũi xoang.
5. Kê cao đầu giường nếu ho do trào ngược: tổng quan dựa trên bằng chứng ghi nhận kê cao đầu giường và nằm nghiêng trái làm giảm thời gian thực quản tiếp xúc acid (Kaltenbach và cộng sự, 2006). Với thai phụ, thay đổi lối sống là bước đầu tiên trước khi tính đến thuốc (Thélin và Richter, 2020). Ăn bữa nhỏ, không nằm ngay sau ăn khoảng 2 đến 3 giờ (gợi ý thực hành).
6. Nghỉ ngơi, giữ không khí sạch: uống đủ nước, ngủ đủ, tránh khói thuốc lá, khói bếp than, nhang trong phòng kín (gợi ý thực hành).

Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Nếu ho trong đợt cúm, các bước chăm sóc chung tại nhà được trình bày trong bài chăm sóc người bị cúm A tại nhà.

Quất chưng mật ong, lê hấp, gừng có trị ho cho bà bầu được không?

Chúng tôi không tìm thấy thử nghiệm trên người nào đánh giá riêng các món này cho ho khi mang thai. Phần có bằng chứng chủ yếu đến từ mật ong và đồ uống ấm trong món.

Mẹo dân gian	Bằng chứng	Lưu ý khi mang thai
Quất (tắc) chưng mật ong, chanh mật ong	Có bằng chứng cho mật ong; chưa có cho quất, chanh	Dùng lượng vừa phải, chú ý lượng đường
Lê hấp đường phèn, cam nướng	Chưa có thử nghiệm	Dùng như món ăn; đường phèn vẫn là đường
Nước gừng ấm	Chưa có thử nghiệm cho ho	Pha loãng, không dùng lượng lớn kéo dài
Lá húng chanh, lá hẹ, diếp cá	Chưa có thử nghiệm trên người cho ho	Rửa sạch, nấu chín; không tự sắc đặc uống nhiều ngày
Xông hơi nước nóng	Chưa rõ lợi ích với cảm lạnh	Nguy cơ bỏng do nước nóng; không nên
Thêm dầu tràm vào nước tắm	Chưa có thử nghiệm	Không thoa dầu đậm đặc lên da, tránh xa mắt

Với xông hơi, tổng quan Cochrane gồm 6 thử nghiệm với 387 người kết luận chưa thấy lợi ích hay tác hại rõ ràng của hít hơi nóng ẩm đối với cảm lạnh; một số nghiên cứu ghi nhận khó chịu hoặc kích ứng mũi nhẹ (Singh và cộng sự, 2017). Cột lưu ý trong bảng là gợi ý thực hành.

Bà bầu có được dùng thuốc ho, viên ngậm, xịt họng không?

Không nên tự mua. Một tổng quan về điều trị cảm lạnh khi mang thai nhận xét nhiều sản phẩm trị cảm không kê đơn khá giống nhau, có loại chứa tới 5 hoạt chất; dữ liệu hiện có với từng hoạt chất chưa cho thấy tăng nguy cơ khi dùng ngắn ngày, nhưng thai phụ cần đọc kỹ nhãn và hỏi dược sĩ để tránh dùng những thuốc không cần thiết (Erebara và cộng sự, 2008).

• Thuốc co mạch nhỏ mũi: giảm nghẹt mũi tạm thời nhưng dễ bị lạm dụng, gây viêm mũi do thuốc; chỉ nên dùng vài ngày theo hướng dẫn (Ellegård, 2004).
• Thuốc cho ho do trào ngược: ở thai phụ, nhóm thuốc kháng acid, alginat, sucralfat được xếp ở bước đầu khi thay đổi lối sống chưa đủ; các nhóm mạnh hơn cần bác sĩ cân nhắc lợi ích và nguy cơ (Thélin và Richter, 2020).
• Kháng sinh: không tự dùng; phần lớn ho do virus. Nếu nghi cúm, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc kháng virus cúm.

Câu hỏi thường gặp

Bà bầu bị ho uống mật ong được không?

Được với lượng vừa phải; người bị đái tháo đường thai kỳ nên hỏi bác sĩ về lượng đường.

Ho khi mang thai bao lâu thì đỡ?

Ho do cảm lạnh thường giảm sau một đến hai tuần; ho trên 3 tuần cần đi khám.

Bà bầu có nên xông hơi khi bị ho?

Không nên; chưa rõ lợi ích mà có nguy cơ bỏng do nước nóng.

Bà bầu có được rửa mũi bằng nước muối không?

Có; thử nghiệm ở thai phụ viêm mũi dị ứng không ghi nhận tác dụng bất lợi.

Ho nhiều khi mang thai có gây sinh non không?

Các nguồn đã đọc chưa cho thấy điều đó với ho do cảm lạnh; đau bụng, ra huyết cần khám ngay.

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Ellegård EK. Clinical and pathogenetic characteristics of pregnancy rhinitis. Clin Rev Allergy Immunol. 2004;26(3):149-59. doi:10.1385/CRIAI:26:3:149. PMID 15208461. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15208461/
2. Thélin CS, Richter JE. Review article: the management of heartburn during pregnancy and lactation. Aliment Pharmacol Ther. 2020;51(4):421-434. doi:10.1111/apt.15611. PMID 31950535. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31950535/
3. Mertz D, Lo CK, Lytvyn L, et al. Pregnancy as a risk factor for severe influenza infection: an individual participant data meta-analysis. BMC Infect Dis. 2019;19(1):683. doi:10.1186/s12879-019-4318-3. PMID 31375073. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31375073/
4. Abuelgasim H, Albury C, Lee J. Effectiveness of honey for symptomatic relief in upper respiratory tract infections: a systematic review and meta-analysis. BMJ Evid Based Med. 2020;26(2):57-64. doi:10.1136/bmjebm-2020-111336. PMID 32817011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32817011/
5. Sanu A, Eccles R. The effects of a hot drink on nasal airflow and symptoms of common cold and flu. Rhinology. 2008;46(4):271-5. PMID 19145994. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19145994/
6. Satomura K, Kitamura T, Kawamura T, et al. Prevention of upper respiratory tract infections by gargling: a randomized trial. Am J Prev Med. 2005;29(4):302-7. doi:10.1016/j.amepre.2005.06.013. PMID 16242593. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16242593/
7. Garavello W, Somigliana E, Acaia B, et al. Nasal lavage in pregnant women with seasonal allergic rhinitis: a randomized study. Int Arch Allergy Immunol. 2009;151(2):137-41. doi:10.1159/000236003. PMID 19752567. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19752567/
8. Kaltenbach T, Crockett S, Gerson LB. Are lifestyle measures effective in patients with gastroesophageal reflux disease? An evidence-based approach. Arch Intern Med. 2006;166(9):965-71. doi:10.1001/archinte.166.9.965. PMID 16682569. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16682569/
9. Singh M, Singh M, Jaiswal N, et al. Heated, humidified air for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2017;8(8):CD001728. doi:10.1002/14651858.CD001728.pub6. PMID 28849871. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28849871/
10. Erebara A, Bozzo P, Einarson A, et al. Treating the common cold during pregnancy. Can Fam Physician. 2008;54(5):687-9. PMID 18474699. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18474699/

Đọc tiếp

• Viêm họng: nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc
• Đau rát họng khi bị cúm A
• Phân biệt cúm A với cảm lạnh, COVID-19
• Biến chứng của cúm A
• Viêm họng mạn tính và môi trường khói bụi

Bài viết do đội ngũ chuyên môn PlasmaKare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc da và niêm mạc. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm PlasmaKare là trang thiết bị y tế, không phải thuốc. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

PlasmaKare — Chăm sóc da và niêm mạc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ